1. Ana Sayfa
  2. Tarih
  3. Türklerin İslamiyete Geçişi
Trendlerdeki Yazı

Türklerin İslamiyete Geçişi

Türkler ve İslamiyet

            Türklerin Müslümanlarla olan ilişkileri Hz. Ömer dönemine kadar dayanmaktadır. Emevîlerin izlediği ırkçı politika (Mevali Politikası) nedeniyle, Türkler İslâmiyet’le geç tanışmıştır. İslâm dünyasında Mevali politikasına karşı bir tepki olarak Şuûbiye Akımı ortaya çıkmış ve Emevîler’den sonra yönetimi ele geçiren Abbasîlerin Mevali politikasını terk etmesiyle Türkler için yeni bir dönem başlamıştır. İslâmiyet’in Türkler arasında yayılması Abbasîler döneminde başlamış, Abbasî Devleti ile Çinliler arasındaki Orta Asya’ya hâkim olma mücadelesi Türk-Arap ilişkilerinde bir dönüm noktası olmuştur. Türklerin İslâmiyet’i kabul etmelerinde en önemli olay ise 751 Talas Savaşı’dır.

Talas Savaşı (751)

            Çinliler ile Abbasîler arasında gerçekleşen bu savaşın en önemli sebebi, her iki devletin de Orta Asya’ya ve İpek Yolu ticaretine egemen olmak istemesidir. Savaş, Türk ordularının (Karlukların) da desteğini alan Abbasîlerin zaferiyle sonuçlanmıştır.Savaşın sonuçları ise:

  • İslâm dini Türkler arasında hızla yayılmaya başlamıştır.
  • Kâğıt, matbaa, pusula vb. Çin dışına çıkmıştır. 
  • Orta Asya’ya yönelik Çin tehlikesi önlenmiştir. 
  • Türk-İslâm Tarihi başlamış ve Türk-İslâm devletleri kurulmuştur. 
Türklerin İslâmiyet’e Geçişini Kolaylaştıran Unsurlar

          İslâm öncesi Türk kültürü ile İslâm kültürü arasındaki ortak özellikler Türklerin İslâmiyet’i kabul etmesini kolaylaştırmıştır. Bunlardan bazıları şunlardır:

  • Türklerdeki “ozanlık” ve “kamlık” anlayışları ile İslâm kültüründeki “evliyalık” ve “dervişlik” anlayışlarının benzerliği
  • Abbasîlerin Türklere ve Türk kültürüne karşı gösterdiği hoşgörü
  • Türklerdeki Gök Tanrı inancı ile İslâmiyet’teki Tek Tanrı inancının benzerliği
  • Türklerdeki cihan hâkimiyeti mefkûresi (gaza fikri) ile İslâmiyet’teki cihat anlayışının benzerliği
  • Her iki kültürde de kurban kesme geleneğinin, ahret ve cennet-cehennem inançlarının olması
  • Her iki kültürde de temizlik unsurunun önemli olması, ruhban sınıfının (ayrıcalıklı din adamları) olmaması
  • Her iki kültürün ahlâk kurallarının benzerliği
  • Türklerdeki töre ile İslâmiyet’teki şer’i hukukun birbiriyle çelişmemesi

Türklerin İslâmiyet’e ve İslâm Kültürüne Katkıları

        Türkler İslâmiyet’i kabul ettikten sonra İslâm dinine, İslâm kültürüne ve Abbasî Halifeliği’ne pek çok katkı sağlamıştır.Türklerin bu hizmetleri, onların zamanla İslâm dünyasının siyasî ve dinî liderliğini yapmasına kadar ilerlemiştir. Bu hizmetlerin bazıları şunlardır:

  • Türk-İslâm bilginleri İslâm kültürünün gelişmesine katkıda bulunmuştur.
  • Abbasî Halifeliği’ni Şiî Büveyhoğullarının baskısından kurtarmışlardır.
  • Haçlı Seferleri ile ortaya çıkan tehlikeye karşı İslâm dünyasını korumuşlardır.
  • İslâmiyet’in geniş alanlara (Anadolu, Avrupa, Hindistan vb.) yayılmasını sağlamışlardır.
  • Müslümanlar arasında birlik ve beraberliğin güçlenmesine destek vermişlerdir.
İlgili Yazı

Abbasiler

Son güncelleme :

    Yorum Yap