1. Ana Sayfa
  2. Osmanlı Ordusu
  3. Sol Garipler

Sol Garipler


Sol garipler veya Gurebayı yesar,Osmanlı İmparatorluğu‘nda Kapıkulu süvarilerinde ki altı bölükten birisidir. Sol garipler “Gurebayı yesar” olarakta adlandırıldır. Devlet hazinesinden ulufe ve günlük tayın alırlardı.Gurebayı yesar, sadrazama bağlı sancak muhafızlığı yapar, sol cenahta yedek kuvvet olarak beklerdi.Silahları pala, mızrak ve eğerin başına asılı duran gaddare denen kılıçtı. Sol gariplere, Sağ garipler ile birlikte “Aşağı bölükler” de denilirdi.Bu adla anılmaları sipahi ve silahtar bölüklere “baş bölükler” denmesi yüzündendir.

Gureba Hakkında Ek Bilgi

Ulufeciyan ile gureba bölüklerinin bayrakları alaca renkliydi. Bu yüzden bu iki bölüğe Alaca bayrak da denilirdi. Gureba’nın öteki bölükler gibi bölük ağası, kethüda, kethüda yeri, katip, kalfa adlarıyla büyük (üst); basçavuş, çavuş adlarıyla küçük (ast) subayları vardı. Maaşlarını Divan’dan alan bir görevli, veziri azamın huzurunda kendileri ne dağıtırdı. Gündelikleri dokuz akçeden başlar, ehliyet ve kıdemlerine göre yükselirdi. İstanbul’da özel kışlaları yoktu. Bir süre İstanbul’un çeşitli yerlerine, sonra daha kolay at beslenip yetiştirildiği için Edirne, Bursa  yakınlarındaki köylere yerleştirilirlerdi. İstanbul‘da kalanlardan evliler kendi evlerinde, bekarlar ise genellikle Kurşunlu handa kalırlardı. Gureba ağaları harice çıkınca defter kethüdası olurlardı. Bunlar, baş ve orta bölükler gibi yalnız hükümdarın katıldığı savaşlarda bulunurlardı.

Kanuni Sultan Süleyman sefere çıkışında yanına süvari bölüklerinden 300 kişi alırdı. Bu sipahiler savaş sırasında Dairei Hümayun’u korumakla görevliydiler. Gureba’dan bu göreve alınanlar da savaştaki hizmet ve yararlıklarından ötürü mükafatlandırılır, kendilerine Sultanların vakıflarının yönetimi, devlet arazisinin ürün ve gelirlerinin toplanması, Hristiyan tebaadan vergi alınması gibi görevler verilirdi. 1591’den sonra kudretlerini arttıranlar, sefer olsun olmasın mülazım yazılarak hizmet adıyla görevler ele geçirmeye başladılar. Sipahiler daha sonraları bazen yeniçerilerle birlikte bazen de ayrı olarak Osmanlı yönetimine sık sık başkaldırdılar. Genç Osman olayında bunların da parmağı olduğu tarihçiler tarafından ileri sürülür. önce IV.Murad (1623-1640), sonra Köprülü Mehmed Paşa (öl. 1661) kendilerini disiplin altına so kabilmek için gerekli tedbirleri aldılar. Böylece yavaş yavaş yola getirildiler. Yeniçeri ocağının kaldırılması (1826) üzerine bu kuruma da son verildi. İstanbul, Anadolu ve Rumeli’de bulunanlara gümrükten birer maaş bağlanarak bunlar emekliye çıkarıldı.

Önerilen Yazı

Kapıkulu

Önerilen Yazı

Sağ Garipler

Son güncelleme :

    Yorum Yap