1. Ana Sayfa
  2. Tarih
  3. Mısırda Kurulan Türk İslam Devletleri

Mısırda Kurulan Türk İslam Devletleri

1-Tolunoğulları (868-905)

         Kurucusu Tolunoğlu Ahmet’tir.Mısır’da kurulan ilk Türk-İslâm devletidir. Başkent Fustat (Kahire) şehridir. Güçlü bir ordu ve donanma kurmuşlardır. Halkın tamamı Arap, ordu ve yöneticiler ise Türk’tür. Toplum ile yöneticiler ve ordu arasındaki bu farklılık devletin kısa sürede yıkılmasında etkili olmuştur. Mısır Tolunoğulları döneminde mimarîde adeta altın çağını yaşamıştır. Nitekim bu dönemde yapılan Tolunoğlu Ahmet Camii ve Ulu Cami Kahire’deki önemli mimarî eserlerdir. Ayrıca Tolunoğlu Ahmet’in “maristan” adıyla kurmuş olduğu hastane ve eczanede ise tüm halka ücretsiz sağlık hizmeti verilmiştir. Devlet taht kavgalarının da etkisiyle 905’te Abbasîler tarafından yıkılmıştır.

Tolunoğularına ait önemli eserler  : Tolunoğlu Ahmet Camii (Mısır),Ulu Camii,Tolunoğlu Ahmet Maristanı (Eczane ve Hastane)

Resim: Tolunoğlu Ahmet Camii

 

2-İhşidîler (Akşitler) (935-969)

           Mısır’da kurulan ikinci Türk devletidir. Kurucusu Mısır valisi Ebû Bekir Muhammed’dir. Başkent Fustat (Kahire) şehridir. Mısır’da adaletli bir yönetim uygulanmıştır. Bu yüzden Ebû Bekir Muhammed’e Abbasî halifesi El-Razi Billâh tarafından Ak-Şit (Beyaz Güneş) unvanı verilmiştir. Kutsal topraklar olan Hicaz bölgesi (Mekke ve Medine) bu dönemde Türklerin eline geçmiştir.Tarihte ilk kez Kâbe’nin de içinde yer aldığı kutsal topraklar (Hicaz bölgesi) İhşidîler (Akşitler) döneminde Türk egemenliğine girmiştir.Halkın tamamı Arap, ordu ve yöneticiler Türk’tür. Toplum ile yöneticiler arasındaki bu farklılık, Tolunoğulları gibi devletin kısa sürede yıkılmasında etkili olmuştur. Devlet, yaşanan iç karışıklılar ve Fatımîlerin saldırıları sonucu 969’da yıkılmıştır.

Eyyubîler (1174-1250)

        Mısır’da kurulan üçüncü devlet olup, kurucusu Selahaddin Eyyubî’dir. (Batılı kaynaklarda “Türk Selahaddin” olarak geçen Selahaddin Eyyubî’nin biyografisini yazan al-Wahrani, O’nun öklid geometrisi, astronomi, matematik ve aritmetik gibi konularda uzman olduğunu belirtir. Nitekim O; mantık, felsefe, sosyoloji, fıkıh, tarih eğitimi almış, Şam’daki Dar’ül-Hadis’ten (Hadis Üniversitesi) mezun olmuştur.)

      Selahaddin Eyyubî, 1187’de Hıttin (Hattin) Savaşı ile Kudüs’ü Haçlılardan geri almış fetihten sonra gayr-i müslimlere gösterdiği hoşgörü ve insanî tavırları nedeniyle büyük takdir kazanmıştır. Kudüs’ün fethedilmesi 1189’da III. Haçlı seferinin başlamasına yol açmıştır. Ancak
I. Richard (Aslan Yürekli Richard) hiç bir sonuca ulaşamamıştır. Selahaddin Eyyubî, ölmeden önce ülkeyi hanedan üyeleri arasında paylaştırmış, bu da devletin kısa zamanda dağılmasına yol açmıştır. Devlet, 1250 yılında Memlûk komutanı Aybeg tarafından yıkılmıştır.

D. Memlûklar (Kölemenler) (1250-1517)

       Kurucusu Memlûk komutanı İzzeddin Aybeg’dir.Moğolları tarihte ilk kez 1260 Ayn Calud Savaşı’nda yenerek Avrupa’nın Moğol istilâsı altına girmesini önlemişlerdir.Abbasî halifeliğini Mısır’da sürdürme politikası izlemişler, Türkçeyi resmî dil olarak kabul etmişlerdir. Memlûklar, Yavuz Sultan Selim’in 1516-1517’deki Mısır Seferi ile son bulmuştur. Bu gelişme ile birlikte halifelik Osmanlı İmparatorluğuna geçmiştir.

     Memlûklar, diğer devletlerden farklı olarak “kut” inancını benimsememiştir. Buna bağlı olarak “devlet hükümdar ailesinin ortak malı” kabul edilmemiş ve her emire sultan olabilme hakkı verilmiştir. Bu durum yönetimde sık sık taht kavgalarına yol açmış, saltanat ve hanedanlık kültürü oluşmamıştır.

Resim: Kudüs Fatihi ” Selahaddin Eyyübi”

 

Son güncelleme :

    Yorum Yap

    Yorumlar (1)