1. Ana Sayfa
  2. Şehir Rehberi
  3. Trabzon | 61 | Şehir Rehberi

Trabzon | 61 | Şehir Rehberi

Trabzon şehir rehberi, Türkiye’nin nüfusa göre 27. şehri,Karadeniz bölgesinin Doğu Karadeniz bölümünde il merkezli şehir ; Şehrin toplam nüfusu 2019 yılı tüik verilerine göre 807.903 ‘dür. Trabzon  ilinin Plaka kodu 61 şehirler arası telefon kodu 0462 dir. Trabzon ilinin posta kodu 61000, rakımı 0 metredir. Ayrıca Trabzon ilinin kurtuluş günü yıl dönümü olan 24 Şubat da kutlanır(24 Şubat 1918).Şehir Anadolu içine sokulan büyük caddenin (Zigana geçidi Erzurum-İran sınırı) izlediği Değirmendere vadisinin denize açıldığı yerin batısında, Boztepe’nin eteğinde, kıyıya dik inen yarlar üzerinde kurulmuştur. İçerıye doğru birbirini izleyen sahanlıklarda yayılır; yüksek kesimlerde taban yükseltisi 150 m’yi geçer. Boztepe’den kıyıya doğru inen basamaklı bir sırt denize doğru hafif bir çıkıntı halinde ilerler: Trabzon fenerinin bulunduğu bu çıkıntı (Güzelhisar burnu) şehrin iskelesini kuzeybatı-batı rüzgllrlarından koruyordu. Cumhuriyet döneminde burada dalgakıranlarla korunan bir liman yapıldı. Bu dönemde büyük gelişme gösteren şehirde Karadeniz Teknik üniversitesi açıldı (1963). 

Yazımızda Trabzon şehir rehberini,ilçe ve mahallelerini, coğrafi özelliklerini, iklim özellikleri ve yeryüzü şekillerini, detaylı şehir tarihini, jeolojik yapısını, kısaca gezilecek yerlerini ve şehir ile ilgili resimleri, Trabzon hakkında ki bilgileri sitemizde bulabilirsiniz.

Trabzon Şehri Hakkında Bilgi – Şehir Rehberi

Trabzon Şehri İlçeleri ve Mahalleleri

Trabzon ilinde toplam 18 ilçe ve 704 mahalle bulunmaktadır. İlçeleri : 

1-Akçaabat

2-Araklı

3-Arsin

4-Beşikdüzü

5-Çarşıbaşı

6-Çaykara

7-Dernekpazarı

8-Düzköy

9-Hayrat

10-Köprübaşı 11-Maçka 12-Of 13-Ortahisar 14-Sürmene 15-Şalpazarı 16-Tonya 17-Vakıfkebir 18-Yomra

Trabzon İlçeleri
Trabzon İlçeleri

Trabzon Şehir Rehberi – Coğrafi Özellikler(İklim,Bitki Örtüsü,Dağları,Ulaşım,Akarsu,Geçim Kaynağı)

Trabzon ili ; Karadeniz bölgesinin doğu bölümünde kıyı şeridi üzerinde 100 x 40 km boyutlu bir alanı kaplar. Doğuda Rize güneyde Gümüşhane ve batıda Giresun illeriyle çevrilidir; kuzeyde Karadeniz’e komşudur. İl topraklarının bu deniz boyunda kıyı uzunluğu 130 km’yi bulur. 

Trabzon Fiziki Coğrafya, Dağları

Trabzon ili toprakları komşu komşu Rize ili kadar olmamakla birlikte, genellikle çok engebelidir: İl topraklarının yaklş. yüzde 30’u dağlık, yüzde 60’ı eğimli ve ancak yüzde 10’u düzlüktür. Düzlükler de daha çok kıyı boyunda kesintili dar şeritler gibi görünür. İl toprakları güney sınırı üzerinde Kuzey Anadolu dağlarının kıyı sıralarına (Trabzon dağlan kesimi) dayanır. Güneyde doruklar hiç bir yerde 2.000 m’den aşağıya düşmeyen bir sırt üzerinde yükselir: bunların en yükseği Trabzon güneyine düşen Çakırgöl dağıdır (3 063 m); burada 800 m genişlik, 2.000 m uzunluk ve 450 m derinlikte bir buzul çanağına rastlanır. Öteki doruklar Of güneyinde Soğanlıdağ (2.750 m), Sürmene güneyinde Kemer dağı (2.856 m) ve aynı adlı geçidin doğusunda Zigana dağı (2.510 m) ve batısında Horoz dağıdır (2.396 m).

Orman sının üstünde çıplak bir alan meydana getiren bu sırtlardan başlayarak kıyı yakınına kadar, bazen doğrudan doğruya kıyıya inen ormanlık yamaçlar çoğu birbirine paralel vadilerle derin yarılmıştır; vadileri veya bunları ayıran sırtları izleyerek kıyıdan içeriye girme imkanı bulunmasına karşılık, kıyı boyu dışında bu vadilerin birinden ötekine doğu-batı  doğrultusunda yer değiştirmek son derecede güçtür. Öte yandan, ilin güney sınırını boylayan yüksek sırt doruklardan başka, bu sırt ile kıyı arasında yer yer yükselen dağlar da görülür: Sürmene güneyinde Pölüd dağı (2.856 m), bunun batısında Ziyaret (2.650 m) ve Kara Kaban (2.550.m) dağları bunlardandır.Yer yer yayla görünüşünde olan doruklar kesimine karşılık, yükseltinin daha az olduğu kesimler vadilerle daha parçalanmış, ortalama eğim daha kuvvetli, ulaşım daha güçtür. Kıyı boyunda doğudan başlayarak Araklı, Kovala, Güzelhisar (Trabzon), Fener (veya Yeros) ve Kale burunları gibi birtakım küt çıkıntılar görülür. Bunlar arasında dairesel koylar yer alır: Yeros burnunun kuzeybatıdan koruduğu Polathane (Akçaabat) limanı gibi.

Trabzon İklim,Bitki Örtüsü,Akarsuları

Trabzon ilinin iklimi,  kıyı kesiminde her mevsimi yağışlı, yazları nemli-sıcak, kışlar az soğuk- ılık bir iklim hakimdir. Yüksek kesimlere geçildikçe yazlar daha serin, kışlar daha sert, yağışlar daha fazla, kıyıda az süre görülen kar örtüsü daha sürekli ve kalındır. Trabzon şehrinde yapılan uzun süreli meteoroloji gözlemlerine göre en soğuk ayın (şubat) ortalama sıcaklığı 7°0 C, en sıcak ayın (ağustos) 23°2 C, şimdiye kadar kaydedilen en düşük ve en yüksek sıcaklık dereceleri -7°4 C ve 38°2 C’tır. Isı bakımından denizel iklim karakterini hatırlatan mevsimlik gecikme görülür. Bu yüzden sonbahar, yazın bir uzantısı gibi olduğu ve havalar ancak yavaş yavaş serinlediği halde ilkbaharda havalar güç ısınır; sisler, fırtınalar olur.

Trabzon ilinin bitki örtüsü genellikle gürdür; kıyıdan haşlayarak alçak kesimlerde kayın, gürgen, kızılağaç, kestane gibi kışın yaprak dökenler (yayvan yapraklılar), daha yükseklerde ladin, karadeniz kök.narı, sarıçam gibi iğne yapraklılar hakimdir. Orman altı katı bodur bitkilerden oluşmuş sık bir tabaka meydana getirir (orman gülü). Kıyıya yakın kesimlerde kalabalık nüfus, ormanı baltalayarak bahçelikler ve tarlalar haline getirmiştir. Yağışların az ve yereyin geçirimli olduğu kesimlerde Akdeniz iklimini hatırlatan şartlar (Trabzon- Akçaabat dolaylarında) zeytinliklerin gelişmesine yol açar. Orman örtüsünün erişemediği yerlerde (2.000 m üstünde) dağ otlakları (alpin çayırlar) görülür. Daha yükseklerde ve yılın büyük kısmında karların örttüğü yerlerdeyse yosunlardan başka bitkiye rastlanmaz.

Trabzon ili toprakları, kıyı dağlarının yüksek yamaçlarından inen fazla eğimli, sert akışlı, düzensiz rejimli akarsuların meydana getirdiği sık bir su ağıyla kaplıdır. Kısa boylu olan bu akarsuların başlıcaları İkizdere (Rize ili sınırında denize dökülür; hidroelektrik santral), Solaklı deresi (Sürmene’de denize dökülür), Karadere, Değirmendere, Fol deresidir. Trabzon’un batısında Sera deresi üzerinde 1950 şubatında meydana gelen büyük bir toprak kayması, vadinin 4 km uzunluk ve 200 m genişlinde bir kısmını göl haline getirmiştir.

Sümela Manastırı- Trabzon
Sümela Manastırı- Trabzon

Trabzon Şehir Tarihi

Trabzon Adı Nereden Gelmektedir?

Trabzon’a belki M.ö. 2000 yıllarından beri Anadolu içlerinden veya Kafkasya’dan gelenler tarafından yerleşildi. M. ö. 885’te Sinop‘a yerleşen Miletos’lu göçmenler, bir süre sonra Amisos (Samsun) ve 756’da Trabzon’u kurdular; buraya Trapezus adını verdiler. Ksenophon, Anabasis’inde, Mezopotamya’dan geri çekilen Onbinler ile buraya geldiğini yazar (M. ö. 400) . O Sırada Trapezus, hinterlandının çeşitli ürünlerini toplayan ve bunları Akdeniz ınallariyle değiştiren iyi korunmuş küçük ve canlı bir ticaret şehriydi ve Sinop‘un bir kolonisi sayılıyordu. Keyhüsrev devrinde Pers hakimiyetine girdi. Büyük İskender‘in Pers  İmparatorluğunu yıkmasından sonra Pontos devletine bağlandı. Sonra Roma imparatorluğu sınırları içine girdi. lI. yy.da Hadrianus, şehirde saraylar, tapınaklar, su kemerleri ve ayrıca bir liman yaptırdı.

Valerianus devrinde Gotların eline geçti, yakılıp yıkıldı. Sonra yeniden imar edildiyse de uzun süre eski haline gelemedi. Doğu Roma hakimiyeti devrinde, özellikle Justinianos’un İran seferi sırasında stratejik önem kazandı, Justinianos’un generallerinden Belisarios ve Narses, şehrin surlarını onarttılar. 1204’te IV. Haçlı seferi sırasında Bizans, Latinler tarafından ele geçirilince, oradan ayrılan Komnenoslardan Aleksios ve David, teyzeleri Gürcistan kraliçesi Tamara’dan yardım görerek Trabzon’a yerleştiler ve burada 257 yıl sürecek bağımsız bir devlet kurdular. I.Joannes Komnenos , bu devlete imparatorluk adını verdi ve Trabzon bu imparatorluğun başkenti oldu.

Trabzon’da Selçuklu ve Osmanlı Devri

Anadolu’da Selçuklu devletinin büyümesi, bu devletin zararına oldu. 1221’de Trabzon bir kere daha kuşatıldı (ilk kuşatma 1206’da olmuştu). 1402’de Trabzon, Timur tarafından kuşatıldıysa da alınamadı.II.Murad devrinde ve sonra 1456’da, Amasya ili valisi şehzade Bayezit’in lalası Hızır Bey tarafından Trabzon’a karşı girişilen hareketler başarıya ulaşamadı. Sonunda Fatih Sultan Mehmed, 40 gün süren kuşatma ve çetin savaşlardan sonra 26 ekim 1461’de şehri ele geçirdi. Osmanlı Devleti hakimiyeti sırasında Trabzon, Doğu ve Orta Karadeniz kıyı şeridini kapsayan büyük bir eyalete merkez oldu. Trabzon’da ilk vali Hızır Bey idi. Yavuz Sultan Selim, osmanlı tahtına çıkmadan önce (1496’dan itibaren) Trabzon’da valilik yaptı. Osmanlı imparatorluğu devrinde Trabzon, doğu ülkeleriyle canlı ticaret yapan hareketli bir liman şehri oldu.

Trabzon’da Cumhuriyet Devri ve Nüfus

Birinci Dünya savaşı sırasında Trabzon, kıyı boyunda doğudan ilerleyen rus kuvvetleri tarafından da işgal edildi (14 nisan 1916). Brest-Litovsk antlaşmasından sonra 24 şubat 1918’de geri alındıysa da, Hilaf devletleri tarafından bu bölgede bir Pontos – Rum devletinin kurulması istendi. Çevrede birçok köy, Pontos’çu çeteler tarafından basıldı ve köylüler öldürüldü. Bunun üzerine Trabzon ve çevresi Müdafaai Hukuk cemiyeti kuruldu. Kurtuluş savaşının sonunda Trabzon bakımsız, nüfusu azalmış bir  durumdaydı. Cumhuriyet döneminde, şehir önceleri yavaş, sonraları hızlanan bir gelişme gösterdi.

Trabzon şehrinin nüfusu XX. yy. başlarında 45.000 kadar tahmin ediliyordu; bu nüfus 1927’de yapılan ilk nüfus sayımında 24.634’e düşmüştü. 1940’ta 32.789’a çıktı, 1945’te 29.824’e düştü; 1955’te 42.110, 1965’te 65.516 oldu.

Trabzon Tarihi Eserler Tarihi Yerler

Trabzon, özellikle Bizans ve Komnenos’Iar devri kalıntıları bakımından zengindir. Şehrin surları, Hadrianus’un yaptırdığı Kale (Kulehisar) ile Bizans çağından kalan Ortahisar ve Aşağıhisar kısımlarını kapsar. Şehir Türkler tarafından ele geçirildiği sırada ayakta bulunan kiliseIerin çoğu camiye çevrildi; ayrıca Osmanlı devrinde fazla cami yapılmadı. Trabzon’daki anıtsal yapıların en önemlisi Ayasofya kilisesi’dir. Ortahisar kesimindeki Fatih camii Panaia Khrisokefalos kilisesinden, Yeni Cuma camii de Aya Evgenia kilisesinden camiye çevrilmiştir. Büyük imaret (Hatuniye) camii Yavuz Sultan Selim’in annesi Gülbahar Hatun adına  yaptırılmıştır. Fetihten sonra yapılan camiler arasında Hatip,  Pazarkapı, İskenderpaşa, Semerciler camileri de sayılabilir.

Bunların dışında Taşhan, Paşa hamamı ile kare planlı Bedesten önemlidir. Trabzon’un yakınında Soğuksu denilen yerde müze olarak kullanılan Atatürk köşkü de tarihi yapılar arasındadır. Maçka ilçe merkezinin 19 km güneydoğusunda bir kayaya yarı yarıya gömülmüş olan ünlü Sumela manastırı, ayrıca yine Maçka’nın 12 km güneybatısındaki Kızlar manastırı, Vazelon Aziz Yahya manastırı ve 30 km doğusundaki Kuştul (Hızırilyas) manastırı da Trabzon ilindeki önemli yapılardandır.

Trabzon Gezilecek Yerler

1-Atatürk Köşkü

2-Sümela Manastırı

3-Boztepe

4-Altındere Vadisi Milli Parkı

5-Forum Trabzon

6-Trabzon Ayasofya Müzesi

Ayrıca şehir ile ilgili daha detaylı bilgi almak istiyorsanız  Trabzon Belediyesi sitesini ziyaret edebilirsiniz. 

Atatürk Köşkü - Trabzon
Atatürk Köşkü – Trabzon

Son güncelleme :

    Yorum Yap