1. Ana Sayfa
  2. Şehir Rehberi
  3. Tokat | 60 | Şehir Rehberi

Tokat | 60 | Şehir Rehberi

Tokat şehir rehberi, Türkiye’nin nüfusa göre 34. şehri,Karadeniz bölgesinin Orta Karadeniz bölümünde il merkezli şehir ; Şehrin toplam nüfusu 2019 yılı tüik verilerine göre 612.646 ‘dır. Tokat ilinin Plaka kodu 60 şehirler arası telefon kodu 0356 dır. Tokat ilinin posta kodu 60000, rakımı 623 metredir. Şehir, ortasından Yeşilırmak’ın geçtiği doğu-batı doğrultulu Kazova güneyindeki dağlar arasından inen bir vadinin ağzına yakın yerde ve iki yamaç boyunca kurulmuştur; şehrin içinde Behzat deresi adını alan bu vadiye, Tokat suyu veya Kıziliniş deresi de denir. Şehrin orta kesiminde {Cumhuriyet meydanı) yükselti 623 m’dir; bu yükselti, yukarı kesimde 710 m’ye varır ve aşağı kesimde 610 m’ye iner. Şehrin üzerinde dik yamaçlarla yükselen Hisar tepesi de 750 m’ye ulaşır. Genellikle eski mahalleler, şehrin yukarı kesiminde, kalenin çevresinde kümelenir; yeni mahalleler kuzeye, Yeşilırmak’a uzanır. Cumhuriyet devrinde büyüyen şehir, tek gelişme alanı olarak kuzeydeki ovayı bulmuşsa da, alüvyonlu vadi tabanı evlere temel olmak bakımından çok sa􀁙am sayılmaz. Nitekim Tokat, sık sık depremlere uğramış, son olarak 1939 ve 1942’de depremlerden zarar görülmüştür. 

Yazımızda Tokat şehir rehberini,ilçe ve mahallelerini, coğrafi özelliklerini, iklim özellikleri ve yeryüzü şekillerini, detaylı şehir tarihini, jeolojik yapısını, kısaca gezilecek yerlerini ve şehir ile ilgili resimleri, Tokat hakkında ki bilgileri sitemizde bulabilirsiniz.

Tokat Şehri Hakkında Bilgi – Şehir Rehberi

Tokat Şehri İlçeleri ve Mahalleleri

Tokat ilinde toplam 12 ilçe ve 315 mahalle bulunmaktadır. İlçeleri : 

1-Almus

2-Artova

3-Başçiftlik

4-Erbaa

5-Merkez

6-Niksar

7-Pazar

8-Reşadiye

9-Sulusaray

10-Turhal 11-Yeşilyurt 12-Zile

Tokat İlçeleri
Tokat İlçeleri

Tokat Şehir Rehberi – Coğrafi Özellikler(İklim,Bitki Örtüsü,Dağları,Ulaşım,Akarsu,Geçim Kaynağı)

Tokat ili, Orta Karadeniz bölümünün iç kesiminde ve Yeşilırmak-Kelkit havzası içinde yer alan il, kuzeybatıda Amasya, kuzeyde Samsun, kuzeydoğuda Ordu, güneydoğuda Sivas, güneybatıda Yozgat ve batıda Çorum illeriyle sınırlanır.

Tokat Fiziki Coğrafya, Dağları

Tokat ili topraklan Kuzey Anadolu dağ sıralarıyla engebelenmiştir. İlin kuzey toprak şeridi kıyı dağlarının (Canik dağları) kelkit vadisine inen yamaçlarıyla kaplanır. Yer yer sık ormanlarla kaplı, vadilerle yarılmış bu kesim genellikle 1.500 m’yi aşarsa da, Reşadiye doğusundaki Erdemkırı tepesi dışında hiç bir yerde 2.000 m’yi geçmez. Kazova ve Turhal ovalarıyla genişleyen Yeşilırmak vadisi güneyinde asıl yüksek dağlar sıralanır: doğudan güneybatıya doğru Asmalıdağ (2.116 m). Dumanlıdağ (2.374 m), Toraç dağı (2.112 m), Köroğlu dağı (1.930 m) ve Deveci dağı (1.892 m); bu dağların yapısında birinci ve ikinci zaman şist ve kalkerleri, yeşil kayaçları ve eyosen flişleri görülür. Bu dağların gerisinde Artova düzlüğü yer alır.

Tokat İklim,Bitki Örtüsü,Akarsuları

Tokat ili iklimi, Karadeniz kıyısı boyunda görülen kışları ılık, yazlan orta derecede sıcak ve her mevsimi nemli iklim, Tokat ili topraklarında değişikliğe uğrar ve biraz karasallaşır: bu bakımdan yükselti ve denizden uzaklık etki yapar. Yağışlar, nemli rüzgara karşı duran yamaçlarda veya bu yamaçların gerisinde birbirinden farklı olmakla birlikte yaz kuraktan bir dereceye kadar hafifler. Tokat Meteoroloji istasyonunda yapılan kayıtlara göre, en solluk ayın ortalama sıcaklıiı 2°5 C, en sıcak ayın 22°2 C, yıllık ortalama sıcaklık 12°6 C,  kaydedilen en düşük ve en yüksek sıcaklıklar: -19°3 ve 40°0 C, sıcaklığın 30°C üstüne çıkabildiği günlerin ortalama sayısı 50,5; 0°C altına düşebildiği donlu günler sayısı 56,3;0° altında kaldığı günler 7,0’dır.

Tokat ilinin bitki örtüsü ; Tokat ilinin çoğunlukla dağlık yerey üzerinde yeteri kadar nemli bir iklime sahip olması, ağaçsı bitkilerin gelişmesine elverişlidir. Toprakların yaklaşık beşte ikisi (yüzde 37) orman toprağı sayılırsa da, yüzyıllardan beri, özellikle yakın devirlerde yapılan baltalamalar, gerçek ormanı oldukça azaltmıştır. Karaçam, sarıçam, kayın ve çeşitli meşe türlerini kapsayan ormanlar kuzeye bakan yamaçlarda nemcil, iç kısımlarda kurakçıldır. Ovalık kesimlerde otsu bitkiler hakimdir. Bu alanlar Kelkit ve Yeşilırmak vadi tabanlarında daha çok ağaçlı step özelliği gösterir; güneye doğru (Zile, Artova kesimleri) alı.açlar çok seyrekleşir. Tokat ili toprakları bütünüyle Yeşilırmak havzası içinde bulunursa da, bu ırmağın üç önemli kolunun ancak bir kısım çığırı il sınırları içinde yer alır. Bunlardan Kelkit suyu, kuzey kesimlerde güneydoğu-kuzeybatı doğrultulu geniş bir vadinin tabanını boylar; Kale boğazında (yükseltisi 188 m, ilin en alçak yeri) Yeşilırmak ile birleşerek Samsun iline geçer. Asıl Yeşilırmak (Tozanlı çayı) doğuda Sivas ili topraklarından gelir. Almus barajı gerisinde suni bir göl meydana getirir. Kazova da Tokat önünden akar, Turhal’ın batısında Amasya iline geçer. Yeşilırmak’ın üçüncü kolu olan Çekerek suyu, il topraklarının güneyinden çıkarak Yozgat iline sonra tekrar Tokat iline, daha sonra Amasya iline geçer.

Niksar Kalesi - Tokat
Niksar Kalesi – Tokat

Tokat Şehir Tarihi

Tokat Adı Nereden Gelmektedir?

Tokat’ın Ortaçağ‘dan önceki tarihi hakkında bilgi yoktur: bu çağda Tokat’ın  yerinde Dazimon hisarının bulunduğu ve bazı kaynaklara göre de Eudoxia adlı bir şehrin varlığı ileri sürülür. Amasya Tarihi yazarı Hüseyin Hüsameddin, şehrin Toğayıt’lar tarafından kurulduğunu, Tokayıt biçimini alan adın, sonra Tokat’a dönüştüğünü söyler. Kale, Bizans imparatorluğunun sınır savaşları sırasında önem kazanmış olmalıdır. Tokat adı islam kaynakları arasında Yakut’tan beri geçer. Tokat yöresinde İlkçağdan beri adı geçen ünlü şehir Komana (Comona Pontica) idi. Bir zamanlar Tokat’ın yerinde bulunduğu sanılan bu şehrin, Tokat’ın 9 km doğusunda Kazova kenarında yer aldığı anlaşılmıştır. Bu şehrin yerinde de bu eski adı belirten Gümenek {Kılıçlı) köyü vardır. Komana’nın ne zaman kesinlikle gerilediği ve yerini Tokat’ın aldığı bilinmiyor.

Şehir Tarihi

Şehir, Anadolu’da ilk siyası birliği kuran Hitit devleti sınırları içine girdikten sonra Asurlular, hakimiyetlerini buraya kadar uzattılar. Şehir, hurri ve kimmer akınlarının da etkisinde kaldı. Sonra, Perslerin yönetimine girdi ve Büyük İskender zamanında Makedonya hakimiyetinde yaşadı. Şehir, İskender ve Kappadokia ile Pontos kralları arasında çekişmelere sebep oldu. M.ö. I. yy.da Romahlar tarafından alındı. Roma imparatorluğunun ikiye ayrılmasından sonra, Bizans’ın payına düştü. Bizans devrinde Sasanilerin ve sonra Arapların saldırılarına uğradı. Tokat kalesi Bizans-İran ve Bizans-Aarap savaşlarında, önemli bir rol oynadı. Tokat çevresi, Artuk Bey veya Danişment Bey tarafından alınarak Türk hakimiyeti altına girdi. Bir süre sonra bu yörede başşehri Niksar olan Danişment beyliği kuruldu. Bu beylik yıkılınca şehir, Anadolu Selçuklularına bağlandı. Moğol istilasından sonra Tokat çevresi İlhanlı hakimiyetine geçti. İlhanlıların Anadolu genel valisi Eretna Bey, Sivas ve Orta Anadolu’da bir devlet kurdu. Tokat, daha sonra Kadı Burhaneddin‘in eline geçti; onun öldürülmesinden sonra I.Bayezid , Tokat’ı Osmanlı Devletine kattı. Timur istilasında Osmanlı hakimiyetinden çıkan şehir, yeniden ele geçirildi. II.Mehmed devrinde Tokat, Uzun Hasan kuvvetleri tarafından yıkıldı (1471). Osmanlılar devrinde ikinci derecede bir şehir oldu.

Türkiye cumhuriyetinin kuruluşundan sonra yapılan ilk sayımda (1927) şehrin nüfusu 20.430 olarak tespit edildi; bu sayı uzun süre hemen hemen değişmedi (19440’ta 21.447), hatta geriledi (1945’te 20.078), sonra oldukça yavaş bir artma gösterdi (1955’te 26.661); 1965’te 37.368’e ulaştı.

Tokat Tarihi Eserler Tarihi Yerler

Tokat şehrinin başlıca yapıları Danişmentli, Selçuklu ve Osmanlı devirlerine aittir. Şehirde bulunan başlıca yapılar şunlardır: Danişment Ahmed Gazinin yaptırdığı Garipler camii ile Nizameddin Yağıbasan devrinde yapılmış Çukurmedrese (1143), Ebulkasım türbesi (1234), onun oğlu Seyfeddin Hamid tarafından Yeşilırmak üzerinde 1250’de yaptırılmış taştan köprü (eni 7, boyu 151 m’dir, beş kemerli gözü ve ortasında kitabesi vardır, mimarı Bahaeddin Muhammed’dir), Seferbeşe mescidi ve türbesi (1251), Sünbülbaba zaviyesi ve türbesi (1292), Hale  sultan zaviyesi (1292), Pervanebey darüşşifası (1275’te Meydan mahallesinde yaptırıldı; bugün Gökmedrese adıyle müze-kütüphane olarak kullanılır: iki katlı olan yapının avluya bakan cephesi çinilerle kaplıdır. Selçuklu hastahanesi olan yapı, Osmanlı devrinde de faaliyet gösterdi)

Tokat Gezilecek Yerler

1-Ballıca Mağarası

2-Niksar Kalesi

3-Ulu Cami

4-Almus Baraj Gölü

5-Taş Han

6-Tokat Müzesi

Ayrıca şehir ile ilgili daha detaylı bilgi almak istiyorsanız  Tokat Belediyesi sitesini ziyaret edebilirsiniz. 

Ballıca Mağarası
Ballıca Mağarası

Son güncelleme :

    Yorum Yap