1. Ana Sayfa
  2. Şehir Rehberi
  3. Kilis | 79 | Şehir Rehberi

Kilis | 79 | Şehir Rehberi

Kilis şehir rehberi, Türkiye’nin nüfusa göre 78. şehri,Güneydoğu Anadolu bölgesinde il merkezli şehir ; Şehrin toplam nüfusu 2019 yılı tüik verilerine göre 142.541 ‘dir. Kilis ilinin Plaka kodu 79 şehirler arası telefon kodu 0348 dir. Kilis ilinin posta kodu 79000, rakımı 663 metredir. Ayrıca Kilis ilinin kurtuluş günü yıl dönümü olan 7 Aralık da kutlanır(7 Aralık 1921). Kilis 10 Haziran 1995 yılında il olmuştur.Suriye sınırı yakınındaki Kefiz dağının güney eteklerinde kurulmuştur. Gaziantep‘e 59 km Suriye sınırına 10 km, uzaklıktadır. Gaziantep’ten gelerek Kilis’ten geçen yol, Türk sınırlarının ötesinde Azez’den geçtikten sonra Halep’e ulaşır.

Yazımızda Kilis şehir rehberini,ilçe ve mahallelerini, coğrafi özelliklerini, iklim özellikleri ve yeryüzü şekillerini, detaylı şehir tarihini, jeolojik yapısını, kısaca gezilecek yerlerini ve şehir ile ilgili resimleri, Kilis hakkında ki bilgileri sitemizde bulabilirsiniz.

Kilis Şehri Hakkında Bilgi – Şehir Rehberi

Kilis Şehri İlçeleri ve Mahalleleri

Kilis ilinde toplam 4 ilçe ve 88 mahalle bulunmaktadır. İlçeleri : 

1-Elbeyli

2-Merkez

3-Musabeyli

4-Polateli

 

 

 

 

Kilis İlçeleri Haritası
Kilis İlçeleri Haritası

Kilis Şehir Rehberi – Coğrafi Özellikler(İklim,Bitki Örtüsü,Dağları,Ulaşım,Akarsu,Geçim Kaynağı)

Kilis ili Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde HatayMaraş oluğu ile Fırat Irmağı arasında uzanan Gaziantep Platosu’nun güneybatı kesiminde yer alır. 1,521 kilometrekarelik bir alanı kapsayan bu coğrafya 36o kuzey enlemi, 32o doğu boylamı arasında olup; doğuda Oğuzeli, batı ve kuzeyde Islahiye, kuzey ve kuzeydoğuda Şahinbey, güneyde Suriye toprakları ile çevrilidir

Kilis Fiziki Coğrafya, Dağları

Bölgedeki yerbilimsel (jeolojik ve jeomorfolojik) anlamda oluşum II. Ve III zamanlarda gerçekleşmiş olup; geniş bir alan, bu zaman dilimlerinde oluşan yaşlı bazalt ve doleitlerle kaplıdır. Yörenin jeolojik yapısını Afrin Vadisi’nin batısında yer alan “Orojenik Fliş Zonu” ile vadinin doğu yönündeki “Gaziantep-Adıyaman Önçukuru Sedimantasyon Havzası” oluşturur. Bu yapı üst kretase formasyonları üzerinde tersiyer yaşlı tortullar ve kuvarterner bazalt tabakaları içermekte olup; miyosen sonunda oluşan faylarla, fay sistemleriyle yarılmıştır.

Bölgenin toprak yapısı yaş bakımından olgun (zonal) ve genç (azonal) özellikler içermektedir. Kalkerli-kalkersiz ve ağır killi bazaltik topraklar genellikle kırmızı ve kahverenkli olup, zonal özellik içerirken; ova ve koyak boylarındaki alüvyol ve kolüvyol topraklar azonal özellik taşır. İlin kuzey ve kuzeybatı yönünde yer alan engebeli yapı Kartal Dağı’ndan (Sof Dağı) başlayarak Suriye sınırına doğru alçalmaktadır.Kurt Dağları, Darmik Dağı, Hazal Dağı, Kefiz Dağı, Koruca Dağı, Arap Dede Dağı ve Büyük Dağ ilin önemli yükseltilerini oluşturur.

Kilis İklim,Bitki Örtüsü,Akarsuları

Kilis ilinin iklimi genel karakterleri itibariyle Akdeniz iklimi içerisinde kalır. Akdeniz iklim bölgesi, Akdeniz havzasının genel atmosfer dolaşımı içerisindeki yeri gereği yazın çoğunlukla tropikal; kışın ise kutupsal hava kütleleri gibi birbirinden farklı özellikler gösteren hava kütlelerinin tesirinde kalır. Yazın oldukça etkili olan ve tarihi devirlerden beri Eteziyen olarak tanınan hava hareketi; yörede etkili olmadan önce, Akdeniz üzerinden geçerken az da olsa nem kazanıp, Amanos dağlarını geçerken soğuduğundan bu devrede sıcak ve nisbi nemi düşük olan ilde, serin – nemli etkisiyle bilinir ve garbi olarak adlandırılır.

Kilis ilinin bitki örtüsü ; Güneydoğu Anadolu step örtüsü ile Akdeniz’in tipik bitki örtüsü maki arasında geçit alanı durumunda kalan Kilis coğrafyasının tarıma elverişli olmayan alanın % 16’sını çayır ve meralar, %12’sini fundalıklar, %6’sınıda ormanlık alanlar oluşturur.

Kilis ilinin batı bölümü, sularını Afrin çayı ve kolları aracılığıyla Amik ovası akarsu havzasına ve oradan da Asi nehri vasıtasıyla Akdeniz’e gönderirler. Doğu bölümü ise, yöre ölçüsünde önemli sayılabilecek iki küçük akarsu ile Halep güneyindeki Müftügölü kapalı havzasına boşaltır.

Havza genişliği ve geçirdiği su miktarı bakımından sahanın en önemli akarsuyu olan Afrin çayı, Gaziantep platosu batısındaki Külecik dağından doğarak güneye doğru akar. Daha sonra batıdan Kartal dağından doğan Bakırcan deresi, doğudan da Sof dağından kaynağını alan Karadere karışır ve Karaafrin adını alır. Buraya kadar yatağını derin yaran Afrin Çayı, Haremli Dağından Goncadağ tepeye kadar genişçe bir yatakta Haremli dağından sonra doğudan Gaziantep şehrinin batısındaki platonun sularını toplayan Bozafrin deresini alarak Afrin çayı adını alır. Afrin çayı güneye doğru Dümbüllü Dağı’ndan itibaren batıdan Deliçayı doğudan da Kınacık Deresini alarak sınırlarımızı terk eder. Böylece sınırlarımız içinde yaklaşık 70 km uzunluğa erişmiş olur ve sınırı terk ettikten 5 – 6 km sonra en önemli kolu olan Sabun suyunu alır.

Kilis Ulu Cami
Kilis Ulu Cami

Kilis Şehir Tarihi

Kilis Adı Nereden Gelmektedir?

Kilis Asurlulardan kalma bir bölgede Ki-li-zi adıyla yazılıdır. Roma imparatoğu devrinde de Ciliza sive Urmagiganti adıyla geçer. Kilis Hicret’ten sonra İslam hakimiyetine girdi; Bizans ile Araplar arasındaki sınır bölgesinde yer aldı. XI. yy. başında haçlılar tarafından istila edildi. Urfa (Edessa) kontluğuna katıldı. XII. yy.ın ortalarında yeniden İslamların hakimiyeti altına girdi. XVI. yy.ın  başlarında Yavuz Sultan Selim tarafından Osmanlı İmparatorluğu topraklarına katıldı. Halep eyaletine bağlı bir sancak haline getirildi; valide sultanlara has olarak verildi; bazen mütesellimler tarafından yönetildi. XVI. yy.ın ortalarından XIX. yy.ın başlarına kadar zaman zaman mütegallibe ve derebeylerin yönetimi altına giren Kilis, 1831’de İbrahim Paşanın mısırlı kuvvetleri tarafından ele geçirildi; halkı, vergiye bağlandı. Bu devirde Kilis’te büyük bir kışla yaptırıldı. Mısırlıların  çekilmesinden sonra kışla tahrip oldu.

XIX. yy.ın sonunda yeniden Halep vilayetinin merkez sancağına bağlı bir kazanın merkezi oldu. Birinci Dünya savaşı sonunda İngilizler tarafından işgal edildi (1919). Aynı yıl Fransızlara bırakıldı. Türkiye ile Fransa arasında yapılan Ankara itilafnamesine uyularak (1921), Kilis’in bahçelerinin büyük kısmı Suriye topraklarına bırakıldı. 1926 Türkiye-Suriye arasında yapılan sınır düzeltilmesi sonunda bahçelerin bir kısmı ile birkaç köy, yeniden Türkiye’ye geri verildi.

Kilis’in, XIX. yy.ın sonunda nüfusu 20.000 kadardı. 1927 Yılında Türkiye’de yapılan ilk genel nüfus sayımında Kilis’in nüfusu 22.700 olarak tespit edildi; bu sayı 1950’de 27.690’ı buldu; 1970’te 40.000’i aştı.

Kilis Tarihi Eserler Tarihi Yerler

Kilis’te en eski yapı Ulucami’dir. 1337’de yapılan cami, plan ve taş işçiliği bakımından memlük özellikleri gösterir. Çerkez Memlükleri devrinden kalma Akçurun Camii dışında, Memlüklular devrine ait diğer yapılar yıkılmıştır. Kilis’te Osmanlı yapıları XVI. yy.dan sonra görülmeye başlar. Canlıulat camii (1553), Şeyh camii (1569), ilk Osmanlı yapılarıdır. XVII. yy.da yapılan Hindioğlu camii (1664), düz çatılıdır. Calık camii’nin (1683), mihrap önü kubbelidir; avlusunda medrese odaları vardır. Cüneyne camii (XIX. yy.), üç kapılı ve düz çatılı bir yapıdır. Kadı camii’nin (XIX. yy.) mekan ve son cemaat yeri, çapraz tonozla örtülüdür

Kilis Gezilecek Yerler

1-Ravanda Kalesi

2-Şeyh Mansur Türbesi

3-Ulu Cami

4-Hisar Çamlığı Tabiat Parkı 

5-Salih Efendi Sokak 

Ayrıca şehir ile ilgili daha detaylı bilgi almak istiyorsanız Kilis Belediyesi sitesini ziyaret edebilirsiniz. 

Ravanda Kalesi - Kilis
Ravanda Kalesi – Kilis

Son güncelleme :

    Yorum Yap