1. Ana Sayfa
  2. Şehir Rehberi
  3. Isparta | 32 | Şehir Rehberi

Isparta | 32 | Şehir Rehberi

Isparta şehir rehberi , Türkiye’nin nüfusa göre 45. sırada olan, Akdeniz bölgesi Antalya bölümü Göller yöresinde il merkezli şehir; Şehrin toplam nüfusu 2019 yılı tüik verilerine göre 441.412‘dir. Isparta ilinin Plaka kodu 32, şehirler arası telefon kodu ise 0246 dır. Isparta ilinin posta kodu 32000, rakımı 1049 metredir. Batı Torosların orta kesiminde yer alan Akdağ kütlesinden ayrılan tepelerin kuzey eteğinde ve Isparta ovasının Güneybatı kenarında kurulmuştur; yükseltisi istasyonda 1049 m, şehrin orta kesimlerinde 1040 m, yukarı semtlerde (bir kale temelinin bulunduğu Hisar tepesi önünde) 1080 m. Antalya körfezine dökülen Aksu’nun bir kolu (lsparta suyu) şehri boydan boya geçerek ovanın güney kenarında dar bir boğaza girer.

Şehrin çevresindeki bahçelerde çeşitli meyveler ve gül yetişir. Şehir Ağlasun veya Burdur üzerinden Antalya’ya, Denizli üzerinden İzmir’e, Afyon üzerinden Ankara’ya, Akşehir veya Beyşehir üzerinden Konya’ya bağlı olduğu gibi, Eğridir-Karakuyu demir yoluna Bozanönü istasyonundan 13 km’lik bir hatla bağlanır. İktisadi bakımdan Isparta önemli bir ticaret merkezidir, gülcülük şehir için çok önemlidir.Yazımızda Isparta şehir rehberini,ilçe ve mahallelerini, coğrafi özelliklerini, iklim özellikleri ve yeryüzü şekillerini, detaylı şehir tarihini, jeolojik yapısını, kısaca gezilecek yerlerini ve şehir ile ilgili resimleri, Isparta hakkında ki bilgileri sitemizde bulabilirsiniz.

Isparta Şehri Hakkında Bilgi – Şehir Rehberi

Isparta Şehri İlçeleri ve Mahalleleri

Isparta ilinde toplam 13 ilçe ve 217 mahalle bulunmaktadır. İlçeleri : 

1-Aksu

2-Ayabey 

3-Eğirdir

4-Gelendost

5-Gönen 

6-Keçiborlu

7-Merkez

8-Senirkent

9-Sütçüler

10- Şarkikaraağaç 11-Uluborlu 12-Yalvaç 13-Yenişarbademli

Isparta İlçeleri
Isparta İlçeleri

Isparta Şehir Rehberi – Coğrafi Özellikler(İklim,Bitki Örtüsü,Dağları,Ulaşım,Akarsu,Geçim Kaynağı)

Bütünüyle Akdeniz bölgesi Antalya bölümünün Göller yöresinde yer alan Isparta ili, doğudan Konya, kuzey ve batıdan Afyon, güneyden Burdur ve Antalya illeriyle kuşatılmıştır.

Isparta İli Fiziki Coğrafya, Dağları

Isparta ili toprakları üzerinde Batı Toros dağlarının kolları ver almaktadır. Engebeler arasında kısmen ova göl ve tepeliklerle kaplı çukur alanlar girmiştir. İlin kuzeydoğu sınırları bir yerde 2 500 m’yi aşan Sultan dağlarıyla boylanır. Bunların batısında kuzeybatı-güneydoğu doğrultulu Anamas (2.374 m) – Dedegül (2.680 m) dağları uzanır ve Sultan dağlarıyla bunların arasına Yalvaç-Şarkikaraağaç ovasıyla Beyşehir gölü çukuru girer. Daha batıda Hoyran – Eğridir – Kovada gölleri çukur alanı Barla dağı (2.734 m) ve Akdağ (2.276 m) kütlelerini ayırır. Daha ötede Keçiborlu ovası, Burdur gölü çukuru yer alır. Orta kesimde ise Isparta ovası ve Keçiborlu ovası bulunur. İlin güneyindeki dağlık alan, Antalya körfezine doğru inen akarsuların derin vadileriyle yarılmıştır (Köprü suyu ve Aksu) : burada yereyin yükselişi 500 m altına düşer.

Isparta İli İklim Sıcaklık

Isparta ilinde iklim oldukça sert olmakla beraber iç Anadolu steplerininkine göre daha yumuşak ve yağışlar da daha fazladır. Isparta Meteoroloji istasyonunun 37 yıllık gözlemlerine göre en soğuk ve en sıcak ayın ortalama sıcaklıkları 1°1C  ve 21°5C, kaydedilen en düşük ve en yüksek sıcaklıklar – 17°8C ve 37°5C’tır. Sıcaklığın 0°C üstüne çıkmadığı günlerin ortalama sayısı 6,6, 0C altına indiği günlerin ki 67,4’tür. Yıllık ortalama yağış 614 mm, yağışı günler sayısı 103, kar yağışlı günler sayısı 7,3, karla örtülü günlerin ki 15,5’tir. Yağışların mevsimlere dağılışı şöyledir (yüzde ile) : Kış 44, ilkbahar 29,5, yaz 10, sonbahar 16,5. İl topraklarında başka merkezlerde ölçülen yıllık ortalama yağışlar ise, Sütçüler 892 mm, Uluborlu 732 mm, Eğridir 640 mm, Keçiborlu 513 mm, Yalvaç 499 mm, Şarkikaraağaç 431 mm’dir.

Isparta İli Bitki Örtüsü,Akarsuları

Isparta ili topraklarının üçte biri orman arazisi sayılmakla beraber asıl orman (normal koru) yüzde 11’i aşmaz. Mevcut ormanlar içinde karaçam, kızılçam, kilikya göknarı en fazla yer tutar; birkaç yerde de sedir ağaçlarına rastlanır. Ovalık alanlar, insanların tahripleri ve tarla açmaları yüzünden, ağaç örtüsünü büyük ölçüde kaybederek otsu bitkilerin hakimiyeti altına girmişlerdir.

Isparta ili sularının büyük kısmı Köprü suyu ve Aksu aracılığıyla Akdeniz’e boşalır : Eğridir gölü de suyunu Kovada golü üze­rinden Aksu’ya gönderir. Isparta ovasının güney kesimi Aksu havzası içinde yer alır; fakat ovanın kuzey kesim!, dışarıdan akışa sahip değildir: burada yerin geçirimli kireç taşından oluşmuş bulunması yüzünden, yamaçlardan inen sular tabii kuyularda kaybolur ve vakit vakit yeraltı çığırlarının tıkanması yüzünden çukur alanlar göl halini alır. Yalvaç ovası suyunu Eğirdir gölüne, bunun güney uzantısı olan Şarkikaraağaç ovası Beyşehir gölüne yollar. Keçiborlu dolaylarının suyu ise Burdur gölüne gider. 

Yazlı Kanyon Isparta
Yazlı Kanyon Isparta

Isparta İli Geçim Kaynağı

Isparta ilinde geçimin temeli tarıma dayanır.Ekili-dikili arazi, il topraklarının yüzde 12’den biraz fazlasını (bunun yüzde 84’ü tarla, yüzde 16’sı bağ, meyve ve sebzelikler) meydana getirir. Tarlaların en büyük kısmı tahıla ayrılmıştır: en çok buğday, ona yakın olarak arpa, epeyce olarak mahlut yani buğday – çavdar karışığı ve çavdar ekilir. Yulaf ve mısır üretimi azdır. Baklagillerden en çok fiğ ve burçak, fasulye , nohut, mercimek,börülce ekilir. Patates üretimi fazla gelişmemiştir . Sanayi bitkileri arasında en çok şeker pancarı, haşhaş ,az olarak keten, kenevir, susam, yerfıstığı ve aspir ekilir. Meyvelerden üzüm, elma, armut, badem v.b. yetiştirilir.Evcil hayvanlardan en çok koyun çoğu dağlık kıl keçi, tiftik keçisi ,sığır ; en çok yerli kara sığır, manda  yetiştirilir. Kümes hayvanları ve bal da üretilir.

Isparta Şehir Tarihi

Isparta Adı Nereden Gelir

Bugünkü Isparta’da ilk çağdan kalma yerleşme izleri bulunmamakla beraber Pisidia şehirlerinden Baris’in yerini almış olduğu bilinir. Bu son adın Sanskritçe su” anlamına gelen “Vari” kelimesiyle bağlantısı olduğu sanılmaktadır. Baris adı bazı antik kaynaklarda geçse de, o sırada önemli bir şehir olmadığı anlaşılmaktadır. Bizans devrinde burada basılmış paralara rastlanmıştır. Arap kaynaklarında şehrin adı Sabarta olarak geçer (lbn Battuta). Görünüşe göre şimdiki adı  Baris’in başına is edatı eklenerek (İzmir, İznik v.b. de olduğu gibi) meydana gelen şekilde türemiştir.

Baradız – Keçiborlu hattı üzerindeki arazide, Gölbaşı-Köşk mevkiinde, Senirce köyü ile Bazanönü istasyonu yanında bulunan mağaralarda yapılan kazılar, Isparta’nın, tarih önceleri bile İskan edilmiş olduğunu ortaya koymaktadır. Elle tutulur sanat eserleri ise Kalkolitik ve Bronz devirlerine ait çanak-çömlekten ibarettir. Isparta şehir çevresinde önemli yapı ve harabeler yoktur. Fakat Kılıç köyü yakınlarında büyük bir şehir harabesi mevcuttur. Fari yaylası adı verilen bu harabeden birçok değerli sanat eseri çıkarılmıştır. Fari yaylasından başka çevrede en önemli tarihi abide Sagalassos’tur. Burası Augustus zamanında başlıca şehirlerdendi. 10.000 Kişilik tiyatrosu ve şehrin adına M.ö. l. yy.da basılmış paraları önemli kalıntılardır. Başka bir kalıntı da, Bayat’ta mevcut Selefki harabeleri’dir. Kral Augustus adına yazılmış olan ve halen Atabey medresesi duvarlarında bulunan bir kitabe, bu kalıntıların önemli bir antik şehre ait olduğunu göstermektedir.

Eğirdir Kalesi
Eğirdir Kalesi

Isparta Şehir Tarihi – İlkçağdan Cumhuriyet Dönemine

Roma imparatorluğunun ikiye bölünmesi sonucunda Isparta, Bizans devleti sınırlarına girdi. Bu devirde en önemli tarihi olay M.S. 774’te Isparta yakınlarında Abbasi halifelerinden Harun-ür-Reşid orduları ile Bizans orduları arasında yapılan savaştır. İlk saldırışta lsparta’ya girmeyi başaran Harun-ür-Reşid Bizanslıların aldığı taze kuvvetler karşısında şehri geri vermiştir. Bu suretle Bizans orduları kumandanı Anastasius, Arap ordularına İstanbul yolunu kapamaya muvaffak olmuştur.

Kasaba XIII. yy. başlarında Selçuklu Devleti döneminde Selçuklu hükümdarı III.Kılıç Arslan zamanında Bizanslılardan alındı (1203-1204) ve Selçuklu devletinin dağılışı sırasında, daha önce buraya yerleşmiş olan Hamidoğullarının payına düştü. Bunların Eğridir kolu hükümdarı Hüseyin Beyin ölümü üzerine, Osmanlılara geçti (1391). Osmanlı Devleti devrinde Isparta Anadolu eyaleti içinde Hamid sancağı adı verilen idari bölümün merkezi oldu. Sonra Hamidabad adıyla Konya vilayetine bağlandı, Cumhuriyet devrinde ayrı bir vilayetin merkezi oldu. Isparta Ortaçağda ve özellikle Osmanlı devrinde bölgesel merkez haline geldi. Güneyde şimdiki Ağlasun’un yerinde olan Sagalassos ve daha sonra Hamidoğullarının bir koluna merkez olan Eğridir, hatta ovanın kuzey kenarındaki Agrae (Agrus, şimdiki Atabey), Selçukeia Sidera (Bayat köyü) ve Konane (Gönen) gibi korunmaya daha elverişli şehirler zamanla önemini kaybetmiş ve Isparta büyük bir şehir olmasa bile yöresel bir merkez durumuna geçmiştir. Bir dağa yaslanan ve bahçelerle çevrilen Isparta, geçmiş yüzyıllarda gezginler tarafından Bursa’ya benzetilmiştir.

Isparta Şehir Tarihi – Isparta Yıllara göre Nüfus

lsparta’nın nüfusu XIX. yy. kaynaklarında 12.000 ile 20.000 arasında gösterilir. XX. yy. başlarında nüfusun 20.000’den fazla olduğu sanılmaktadır. Cumhuriyet devrinin ilk sayımı (1927) şehrin nüfusunu 15.676 olarak tespit etmişti. Bu sayı 1950’de henüz 18.383’ü geçmezken 1955’te 25.000 ‘e, 1960’ta 36.000’e yaklaşmış: 1970’te 51.107’ye 1990’da 112.117’ye ulaşmıştır. Günümüz de şehrin nüfusu 441.412‘dir.

Isparta Gezilecek Yerler

1-Eğirdir Gölü

2-İnsuyu Mağarası

3-Yazlı Kanyon Milli Parkı

4-Arkeoloji Müzesi,

5-Kuyucak Köyü

Isparta’ya yolunuz düşerse gül bahçelerini dolaşmanızı tavsiye ediyoruz. Ayrıca şehir ile ilgili daha detaylı bilgi almak istiyorsanız Isparta Belediyesi sitesini ziyaret edebilirsiniz. 

Eğirdir Gölü
Eğirdir Gölü

Son güncelleme :

    Yorum Yap