1. Ana Sayfa
  2. Şehir Rehberi
  3. Hatay | 31 | Şehir Rehberi

Hatay | 31 | Şehir Rehberi

Hatay şehir rehberi , Türkiye’nin nüfusa göre 13. sırada olan, Akdeniz bölgesi Adana bölümünde il merkezli şehir; Şehrin toplam nüfusu 2019 yılı tüik verilerine göre 1.609.856‘dır. Hatay ilinin Plaka kodu 31, şehirler arası telefon kodu ise 0326 dır. Hatay ilinin posta kodu 31000, rakımı 85 metredir. Ayrıca Hatay ilinin kurtuluş günü yıl dönümü olan 23 Temmuz da kutlanır(23 Temmuz 1939).İl topraklarını kuzeyde Adana, kuzeydoğuda Gaziantep, doğu ve güneyde Suriye cumhuriyeti toprakları (Halep,idlib ve Lazkiye illeri), batıda da Akdeniz (İskenderun körfezi ve önü) ile kuşatılır.

Hatay, Birinci Dünya savaşı sonunda bazı idari özelliklerle “İskenderun sancağı” adıyla Suriye’ye verildi. 1938’de bağımsız bir cumhuriyet haline getirildi. Hatay devleti meclisi 29 haziran 1939 yılındaki olağanüstü toplantısında Türkiye’ye katılma karan aldı.Yazımızda Hatay şehir rehberini,ilçe ve mahallelerini, coğrafi özelliklerini, iklim özellikleri ve yeryüzü şekillerini, detaylı şehir tarihini, jeolojik yapısını, kısaca gezilecek yerlerini ve şehir ile ilgili resimleri, Hatay hakkında ki bilgileri sitemizde bulabilirsiniz.

Hatay Şehri Hakkında Bilgi – Şehir Rehberi

Hatay Şehri İlçeleri ve Mahalleleri

Hatay ilinde toplam 15 ilçe ve 593 mahalle bulunmaktadır. İlçeleri : 

1-Altınözü

2-Antakya

3-Arsuz

4-Belen

5-Defne

6-Dörtyol

7-Erzin

8-Hassa

9-İskenderun

10-Kırıkhan 11-Kumlu 12-Payas 13-Reyhanlı 14-Samandağ 15-Yayladağı

Hatay İlçeleri
Hatay İlçeleri

Hatay Şehir Rehberi – Coğrafi Özellikler(İklim,Bitki Örtüsü,Dağları,Ulaşım,Akarsu,Geçim Kaynağı)

Hatay Fiziki Coğrafya, Dağları

Hatay ili toprakları:

1. Batı kenarı boyunda uzanan Amanos dağarı ve İskenderun  körfezi bitimindeki tepelik yerey;

2. güneyde Asi ırmağının aşağı çığırıyla Amanoslardan ayrılan Kas dağı kütlesinin Türkiye sınırları içinde kalan kuzey kesimi;

3. Amanos dağları doğusunda en çukur yerini güneyde Amik gölünün kapladığı Hatay ovası: bu ova doğuda Halep yaylasının yükselmiş kenarına (Cebeli Seman) doğru genişler, kuzeye doğru ise Arnanoslar ile büyük kısmı Suriye toprakları içinde kalmış Kurt dağı arasında Maraş önlerine kadar geniş bir oluk gibi uzanır. Hatay toprakları Amanosların Mığır tepesinde (kuzeyde, Hassa ile Dörtyol arasında, 2 241 m) en yüksek düzeyine ulaşır. Orta (Daztepe) ve güney (Kızıldağ) kesimlerinde 1.700 m’yi aşan Amanoslar doğu ve batı etekleri üzerine dik yamaçlarla iner ve seyrek olarak geçit verir: Hatay ilinde bu dağların bir yamacından öteki yamacına önemli tek bir yol (iskenderun-Antakya yolu) Belen geçidinden (750 m) geçer.

Amanos dağlarının batı yamaçları önünde az girintili çıkıntılı bir kıyı uzanır. Bu kıyı güneyde .Asi ağzıyla Domuzburnu arasında çok sarptır.Arsuz (Uluçınar) ile İskenderun arasında yalı ovası oldukça genişler, İskenderun ile Dörtyol arasında oldukça darlaşır ve daha kuzeyde körfezin bitiminde genişleyerek tepelik bir alana komşu olur (Misis tepelerinin güney uçları) Amanos dağlarının  doğusunda yer alan oluk, Hassa ile Antakya arasında 450 m’den 80 m’ye iner ve düz zemini üzerinde özellikle kuzeye doğru, bazıları ada gibi yükselen volkanik engebeler taşır: bunların en göze çarpanı Hassa doğusundaki Leçe’dir. Son olarak il topraklarının güney kesiminde yükselen Kas dağı, Suriye sınırı üzerinde Akra dağının sivri doruğunda 1 789 m’ye çıkar. Bu dağların kısmen çevrelediği Hatay (Amik) ovası (915 km2) en çukur yerini devamlı bir gölün (61 km2) kapladığı, çukur bir alandır. Ovanın tabanı üç yönden gelen akarsuların yaydığı alüvyonların altında killi-kumlu-kiireçli tortulların kalın tabakalar halinde biriktiği bir çöküntü alanıdır.

Hatay İklim,Sıcaklık,Yağış

Hatay ili iklimi,  kıyılarında bakim olan tipik Akdeniz iklimi (yazları sıcak ve kurak, kışları ılık ve yağışlı), ilin iç kesimlerinde biraz karasal karakter olmakla beraber, ana niteliğini korur. İskenderun, Dörtyol ve Antakya’daki meteoroloji istasyonlarına göre: İskenderun’da ortalama sıcaklık ocak’ta 11°8 C, ağustosta 28°7 C yıl ortalaması 20°2 C; en düşük -3°2 C, en yüksek 43°2 C’tır. Dörtyol’da ocakta 10°5 C, ağustosta 28°1 C, yıllık ortalama 19°4 C, en düşük -6°3 C, en yüksek 43°0 C. Antakya’da ocakta 8°1 C, ağustosta 27°7 C, yıllık ortalama 18°2 C, en düşük -14°6 C, en yüksek 43°9 C’tır. 

Deniz kıyısında veya yakınında olan ilk iki istasyona göre, içeride olan Antakya’da kışın sıcaklığın biraz daha düştüğü görülür. Yazların daha serin geçmesi ise, bu mevsim süresinde hemen hemen hiç eksik olmayan ve Aşağı Asi vadisi üzerinden gelen deniz rüzgarının serinletici etkisine dayanır. Yağışlara gelince, aynı üç istasyonun durumu şöyledir:İskenderun’da yıllık yağış 776 mm; yağışlı gün sayısı 127; yağış ortalaması (yüzde ile): kış 43; ilkbahar 27, yaz 4, sonbahar 26. Dörtyol’da yıllık yağış 1 020 mm, yağışlı gün sayısı 125; yağış ortalaması (yüzde ile); kış 37, ilkbahar 28,5, yaz 11,5, sonbahar 23. Antakya’da yıllık yağış 1.157 mm, yağışlı gün sayısı 111, yağış ortalaması (yüzde ile) kış 52,5, ilkbahar, 26,5 yaz 4, sonbahar 17.

Görüldüğü gibi kış en yağışlı mevsim, yaz da en az yağışlı mevsimdir; bununla beraber Dörtyol’un bütün Türkiye Akdeniz bölgesinde tek örnek olarak, yazlarının tamamıyla yağışsız olmadığı (yerel şartların etki siyle) dikkati çeker. İlin başka istasyonlarında da şu yıllık yağışlar kaydedilir: Yayladağ 1.034 mm, Samandağı 982 mm, Arsus 680 mm, Hassa 760 mm, Kırıkhan 565 mm, Reyhanlı 525 mm. 10 Yıllık bir süre içinde İskenderun’da 1, Antakya’da 2 gün kar düştüğü, fakat yerde kalmadığı kaydedilmiştir.

Hatay Bitki Örtüsü, Akarsuları

Hatay ilinin bitki örtüsüne bakıldığında, Amanos dağlarının yamaçları alçak kesimlerde kışın yapraklarını dökmeyen çalılıklar (ak.deniz maki’si), yükseklerde ise ormanla kaplıdır ve orman yüzyıllardan beri sürüp giden baltalama ve yakmalarla beraber, yer yer önemini korur: 600-800 m’ye kadar maki, 1.200 m’ye kadar mantar meşe, gürgen v.b. yaprak döken ağaçlarla kızılçam ve daha yükseklerde de iğne yapraklı ağaç türleri ve kayın ağacı kümeleri yer alır.

İlin başlıca akarsuyu olan Asi ırmağı Suriye topraklarından gelerek 30 km boyunca sınırı boyladıktan sonra Türk topraklarına girer, başlıca kolu olan Küçük Asi’yi (Amik gölünün ayağı) alır. Mirhop kazasında yıllık ortalama su yükü 3 400 X 10m3’tür. Amik gölüne dökülen Afrin ve Karasu da Asi’nin kolları sayılır. Amik gölü, bataklık alanlarla çevrilidir ve yağış havzası 6.600 km2, suyu tatlıdır. Son yıllarda ayağı derinleştirilerek alanı darlaştırılmıştır.

Hatay Geçim Kaynağı Sanayi, Hayvancılık, Tarım

Hatay ilinde geçim her şeyden önce tarıma dayanır. İlin toprakları zengin, iklimi uygun (sulama şartıyla) ve tarım gelenekleri elverişlidir. Yaklaşık bir hesapla il topraklarının faydalanma bakımından bölünüşü şöyledir (yüzde ile): Ekili-dikili topraklar 40 (bunun yüzde 9’u ağaçsı bitkiler dikili alanlardır ve nadas toprakları oranı önemsizdir); ormanlar 25,5; çayır ve otlaklar 5; ürün vermeyen topraklar 29,5. Ekili toprakların yüzde 62,5’i tahıl üretimine, yüzde yüze yakını sebzelere, yüzde 29’a yakını da sanayi bitkilerine ayrılmıştır. Tahıl türlerinin başında buğday, arpa, yulaf  gelir. Amik ovasında pirinç , bazı yerlerde darı ekilir, mısıra çok az yer ayrılır. Baklagiller arasında en çok ekilen fasulye  ve mercimektir. Sanayi bitkilerinin başında pamuk gelir. Hatay ilinde önemli tütün tarlalarıda vardır. Başka sanayi bitkileri arasında yer fıstığı, susam, keten tohumu da yetiştirilir. Meyvecilik için elverişli şartlar vardır: Hatay ili turunçgiller üretimi bakımından önemli yer tutar; turunçgiller bahçeleri Amanos dağlarının denize bakan yamaçları bo­yunda, özellikle Dörtyol çevresinde gelişir ve Antakya dolaylarına kadar gelir. En çok portakal yetiştirilir. Kıyı kesiminde muz bahçeleri vardır ve hurma ağacına da rastlanır. Üzüm bağlarıda vardır. 

Hatay’da tarıma elverişli toprakların çoğu tarla haline getirilmiş olduğundan tabii otlaklar az yer tutar; bu yüzden de pek gelişmiş değildir. Kılkeçisi sayısı , koyun sayısından fazladır.  Kümes hayvancılığı ve arıcılık oldukça yaygındır. Hatay’da yetiştirilen sığırlar Güney sarı-kırmızısı tipindedir. İskenderun körfezi kıyılarında, Amik gölünde ve Amanos sularında balık avlanır. Hatay ilinde oldukça çeşitli maden cevherlerine rastlanır; bunlar arasında krom, manganez, bakır, demir sayılabilir. Antakya ve İskenderun ilçelerinde krom, Kırıkhan ve Dörtyol’da demir, ayrıca İskenderun’da bakır ve amyant, Hassa’da kurşun bulunur. Hatay gülü denilen kırmızı renkli mermerler ünlüdür.

Sanayisi iskelesi dolayısıyla gelişmiştir. Demir çelik fabrikaları ünlüdür. İran petrolü İskenderun körfezine getirilir. 

Hatay Tarihi

Hatay tarihi ile alakalı “Hatay sorunu ve Antlaşması” yazımızı sitemizden inceleyebilirsiniz.

Eski Antakya
Eski Antakya

Hatay Arkeoloji

Hatay ovası arkeoloji bakımından Yakındoğu’nun en önemli alanlarından biridir ve M.Ö. 4000 yılından beri iskana sahne olmuştur. Hatay ovasının en bitek parçası Amik gölünün kuzey ve özellikle doğu ve güneyindeki arazi parçasıdır. Höyüklerin en sık bulunduğu alan da burasıdır. Bu ovadaki höyüklerin kuruluşunda savunma sisteminin ve askerlik prensiplerinin büyük rol oynamadığı anlaşılmaktadır. Hatay ovasında ilk sistemli arkeolojik araştırma, 1933 yılında Chicago Üniversitesi Şarkiyat ensitüsü adına Mcewans başkanlığındaki heyet tarafından yapıldı. Bu heyet bütün Hatay ovasını inceleyerek 178 tane höyük tespit etti ve bunlardan üçünde (Tel el-Cüdeyde, Çatalhöyük,Tel Tayinat) kazılar yaptı. Bu Amerikan heyetinden başka Sir Leonard Woolley başkanlığında bir ingiliz kazı heyeti de British museum adına 1936-1939 ve 1947 yıllarında Tel Açana höyüğünde kazılar yaptı.

Hatay Gezilecek Yerler

1-Antakya Arkeoloji Müzesi

2-İskenderun Sahili

3-Habib-i Neccar Camiisi

4-Vakıflı Köyü

5-Eski Antakya

Hatay’a yolunuz düşer ise mutlaka “Künefe” yemenizi tavsiye ediyoruz. Ayrıca şehir rehberi ile ilgili daha detaylı bilgi almak istiyorsanız Hatay Belediyesi sitesini ziyaret edebilirsiniz. 

Antakya Arkeoloji Müzesi -Hatay
Antakya Arkeoloji Müzesi-Hatay
İlgili Yazı

Hatay Sorunu ve Hatay Antlaşması

Son güncelleme :

    Yorum Yap