1. Ana Sayfa
  2. Şehir Rehberi
  3. Elazığ | 23 | Şehir Rehberi

Elazığ | 23 | Şehir Rehberi

      Elazığ şehir rehberi, Türkiye’nin nüfusa göre 37. şehri, Doğu Anadolu bölgesinde Yukarı Fırat bölümünde il merkezli şehir ; Şehrin toplam nüfusu 2019 yılı tüik verilerine göre 595.638 ‘dir. Elazığ ilinin Plaka kodu 23 şehirler arası telefon kodu ise 0424 dür. Elazığ ilinin posta kodu 23000, rakımı 1.067 metredir. Etrafı tepelerle çevrilen Elazığ ovası, güneydoğuda Perçenç(Akçakiraz) boğazıyla Uluova’ya açılır ve suları Harinket deresiyle Murat ırmağına dökülür.Önemli bir yol düğüm noktası olan Elazığ, kara yoluyla Malatya’ya (101 km), Diyarbakır’a (156 km), Tunceli üzerinden Erzincan ve Erzurum’a, Bingöl ve Muş üzerinden Van gölü kıyısına, batıda Keban’a bağlanır; ayrıca Malatya-Diyarbakır demiryolunun Yolçatı istasyonundan ayrılan bir kolu da Elazığ’dan geçerek Van gölü batısında Tatvan’a ulaşır. Havaalanı, Canlı bir sanayi ve ticaret merkezi (şeker,dokuma ve iplik, çimento fabrikaları, un, şarap, deri ve kereste gibi küçük sanayi kuruluşları). Yazımızda Elazığ şehir rehberini,ilçe ve mahallelerini, coğrafi özelliklerini, iklim özellikleri ve yeryüzü şekillerini, detaylı şehir tarihini, jeolojik yapısını, kısaca gezilecek yerlerini ve şehir ile ilgili resimleri, Elazığ hakkında ki bilgileri sitemizde bulabilirsiniz. 

Elazığ Şehri Hakkında Bilgi – Şehir Rehberi

Elazığ Şehri İlçeleri ve Mahalleleri

Elazığ ilinde toplam 11 ilçe ve 151 mahalle bulunmaktadır. İlçeleri : 

1-Ağın

2-Alacakaya

3-Arıcak

4-Baskil

5-Karakoçan

6-Keban

7-Kovancılar

8-Maden

9-Merkez

10-Palu 11-Sivrice

Elazığ İlçeleri
Elazığ İlçeleri

Elazığ Şehir Rehberi – Coğrafi Özellikler(İklim,Bitki Örtüsü,Dağları,Ulaşım,Akarsu,Geçim Kaynağı)

Elazığ Coğrafyası – Fiziki Yapı,Dağları

      Doğu Anadolu’nun Yukarı Fıra tbölümünde yer alan il, kuzeyden Tunceli,doğudan Bingöl, güneyden Diyarbakır, gü­neybatı ve batıdan  Malatya illeriyle kuşatılır.İl topraklarının güney kesimi Güneydoğu Toroslar’ın orta bölümüyle engebelenir. Batı-doğu doğrultusunda uzanan dizinin batı yarısında Hazarbaba dağı (2.285 m), Mibrap dağı gibi dağlar, kuzeyde Hazar gölü çukurlarıyla bunlardan ayrılan Mastar dağı (2.170 m) yer alır; bu kesim Maden dağları adıyla anılır (bakır çıkartılan Maden kasabasının adından). Do­ğuya doğru dağlar daha da yükselir: Akdağ (2.575 m). Bu dağlara doğuda Birinci zaman şist ve kalkerleri (yer yer granit çıkmaları), doğuda da-Ergani-Hakkarii serisi adı verilen karmaşık yapı hakimdir. Bu kesimin kuzeyinde, Murat suyu-Fırat vadisi arasında orta yükseklikte çalılıklarla kısmen örtülü dağlık bir alan göze çarpar: Baskil kütlesi denilebilecek bu alanda yeşil kayaçlar, granitlerle beraber, kıvrımlı bir Eosen örtüsü yer alır ve yükselti 2.000 metreyi geçebilir (Haroğlu dağı 2.170 m).

      Bu iki dağlık alan doğuda Uluova ile birbirinden ayrılır. Elazığ ovası gibi girintileriyle beraber yüzölçümü 410 km’yi bulan üsttabanı alüvyal topraklarla kaplanan ova, yüzey şekillerinin genel doğrultusunu (güney batı-kuzeydoğu) boylar ve Murat vadisine açılır. Elazığ ili toprakları Murat ve Peri suyu vadileri arasında tekrar dağlık bir alan meydana getirir. Baskil kütlesi gibi yeşil kayaçlar yetişen killi kireçli tabakalarından oluşan bu kesimde doğuya doğru yeni püskürük kayaçlara geçilir ve yükselti 2.500 m’yi geçer. Elazığ ili toprakları içinde veya sınırları üzerinde yer alan Fırat kollarının (Murat, Karasu) vadileri boyunda yer yer dar boğazlar ve oluk biçiminde ovalar göze çarpar.

Elazığ İklim,Sıcaklık

      Elazığ ilinde iklim genellikle karasal, yazlar çukur alanlarda çok sıcak, kışlar her tarafta soğuk, yağışlar orta niteliktedir. İl merkezindeki meteoroloji istasyonunda yapılan yıllık gözlemlere göre ortalama sıcaklık en soğuk ayda -15°C, en sıcak ayda 27° 2C, yıllık 13°C; şimdiye kadar kaydedilen en düşük sıcaklık -22°6: en yüksek sıcaklık 42°0; sıcaklığın 30°C üstüne çıktığı günler sayısı (ortalama) 86,4; 0 ° altına düştüğü günler 83.3; sıcaklığın 0’C’nin üstüne çıkmadığı günler sayısı 18,3’tür. Yıllık yağış ortalaması 428 mm. bu yağışın mevsimlere dağılışı şöyledir (yüzde ile): kış 33, ilkbahar 40,5, yaz 4,5, sonbahar 22. Buna göre en fazla yağış ilkbahara rastlamakta. Yazlar belirgin şekilde kurak geçmektedir. Yağışlı günler sayısı (ortalama) 89. karlı gün sayısı (ortalama) 17,7. karla örtülü gün sayısı 31’dir. İl topraklarının bazı kesimlerinde yıllık yağış daha düşük (Baskil : 351 mm) veya daha yüksek (Keban ve Sivrice: 530 Palu: 545, Karakoçan: 6􀁎3 mm), Güneydoğu Toroslar kesiminde daha da artmaktadır (Maden: 1.055 mm)

Elazığ Gece Manzarası
Elazığ Gece Manzarası

.

Elazığ Bitki Örtüsü,Akarsu Rejimi

     Elazığ Tabii bitki örtüsü olarak il topraklarında önceleri yaygın durumda olan bir ormanın yer yer bozulmasıyla meşe çalılıkları veya çıplak yamaçlar ortaya çıkmış düzlükler de bozkır görünüşünü almıştır. Sular bakımından il topraklarının hemen bütünü Fırat etrafında yer alır ve bu koca ırmağın iki önemli kolu Karasu ve Murat ilin kuzey sınırında, Keban yakınında birleşir. Murat ırmağının önemli kolu olan Peri (Piri) suyu da ilin bir kısım kuzey sınırı boyunca akar. İlin yalnız güney ucunda dar bir alan sularını Dicle’ye gönderir ve Dicle’nin baş kaynağı da bu kesimden çıkar. Hazar (Gölcük) gölü tabi olarak Dicle ;alanına bağlıysa da Hazar santralinin olmasıyla birlikte fazla suyunu Murat ırmağına doğru yollamaktadır. Bütün akarsuların en kabarık mevsimi ilkbahar (nisan), en düşük mevsimi ise yaz sonu, sonbahar başıdır (eylül).

Elazığ Geçim Kaynağı

       Tarım, Elazığ ili halkının geçiminde önemli yeri tutar. Tahıl türleri arasında en çok buğday, daha az olarak arpa, mısır, pek az olarak da pirinç , darı ve yulaf ekilir. Kuru sebzelerden en çok fasulye, nohut, mercimek, patates ekilir. Elazığ çevresinde iyi nitelikte çeşitli meyveler yetiştirilir. Vadilerin yamaçlarında badem, armut, kayısı, vişne, dut, erik gibi meyveler görülür. Bazı köyler geçimini sadece “paşaarmudu“denen ve bu çevrede çok ün yapmış olan bir çeşit armuttan sağlamaktadır

Elazığ Şehir Tarihi

Elazığ Adı Nereden Gelir

      Bugün Elazığ adını taşıyan şehir, XIX. yy.ın ilk yarısında, bu yörenin en tanınmış eski şehri olan Harput’un yerini almıştır. Harput, tarihi boyunca yüksek  olan yerinin (yüksl 1.280 m) savunma imkanlarından faydanlandıktan sonra, sınırlardan uzak kalması, ana yollara göre sapa bir yerde bulunması yüzünden önemini yavaş yavaş kaybetti.Osmanlı Devleti II.Mahmud devri sonlarına doğru (1834) ordu müşiri ve geriletilmiş  bir eyalet valisi olarak görevlendirilmiş bulunan Reşid Mehmed Paşa birkaç ay Harput’ta oturduktan sonra idare merkezini şehrin yaslandığı dağın eteğindeki ovada bulunan Mezraa’ya (halk arasında Mezre) taşıdı, kışla ve hükümet dairesi yaptırdı, padişah Abdülaziz devrinde buraya gönderilen vali İsmail Paşa’nın teklifi üzerine Mezraa adı Mamüretülaziz’e çevrildi (1862), daha sonra da yeni ad kısaltılmaya uğrayarak Elaziz oldu. Cumhuriyet devrinde ise 10 aralık 1937 kararı ile bu ad Elazığ’a çevrildi.

Elazığ Şehir Tarihi 

      Mezraa (Elaziz),idare merkezi durumuna geçince, işlek bir yol üzerinde bulunması dolayısıyla çabucak gelişti. XIX. yy. sonlarında Harputta 20.000 nüfus yaşarken, Elaziz  5.000 nüfuslu bir merkez haline gelmişti. Harput Birinci Dünya savaşı sırasında çok geriledi, yeni şehir ise Cumhuriyet devrinde, özellikle 1950’den sonra hızlı bir gelişme gösterdi: 1927 sayımında 2o.052 olan nüfusu 1945’te 23.695’i geçerken 1950’de 35.581’e, 1960’ta 68.585’e vardı ve 1965’te 80.000’e yaklaştı. Cumhuriyet devrinden önce Samsun-Sivas üzerinden kara yoluyla çok zor ulaşılan şehir, Cumhuriyet devrinde 10 ağustos 1934’te buraya varan demiryolu ile kolay erişilir bir hale geldi ve daha sonra kara yolları ulaşım durumunu daha da iyileştirdi.

      Elazığ şehir rehberi, düzenli planıyla dikkati çeker. Şehrin esas eksenini doğu-batı doğrultusunda uzanan Gazi caddesi teşkil eder. Bu cadde şehri iki büyük parçaya ayırır. Güneyde kalan kısmı ikiye bölen istasyon caddesi de Atatürk caddesini dik olarak keser. Diğer cadde ve sokaklar da birbirine ya paralel olarak uzanır ya da biri diğerini dik olarak keser. Ticaret sahası şehrin güneydoğu parçasında yer alır. Bu kesimde üstü açık pazar yerleri ile bunların çevresinde sıralanan hanlar, dükkanlar ve kahveler görülür. Gazi caddesine yakın olan kesimlerde görülen muntazamlık, çarşı kesimindeki sokaklarda görülmez. Çarşıdaki sokakların her birinde ayrı bir sanat ve iş sahipleri bulunur. Ayakkabıcılar, bakırcı ve kalaycılar, manifaturacılar ayrı ayrı sokaklardadır. Bu el sanatları arasında ayakkabıcılık yaygındır. Şehrin son yıllardaki büyümesi sonucunda eskiden köy durumunda olan lğıki, Sürsürü, Kesrik gibi yerler, bugün şehirle birleşerek birer mahalle halini almıştır. Bu mahallelerde oturanlar daha çok sebzecilikle uğraşırlardı.

Elazığ Gezilecek Yerler

1-Harput Kalesi

2-Keban Barajı

3-Hazar Gölü

4-Harput Ulu Cami

5-Kömürhan Köprüsü

6-İzzet Paşa Camii

Ayrıca şehir ile ilgili daha detaylı bilgi almak istiyorsanız Elazığ Belediyesi sitesini ziyaret edebilirsiniz.

Harput Kalesi
Harput Kalesi

Son güncelleme :

    Yorum Yap