1. Ana Sayfa
  2. Şehir Rehberi
  3. Bolu | 14 | Şehir Rehberi

Bolu | 14 | Şehir Rehberi

      Bolu şehir rehberi, Türkiye’nin nüfusa göre 59. sırada olan,  Batı Karadeniz bölgesinde il merkezli şehir ; Şehrin toplam nüfusu 2019 yılı tüik verilerine göre 311.810‘dur. Bolu ilinin Plaka kodu 14, şehirler arası telefon kodu ise 0374 dür. Bolu ilinin posta kodu 14000, rakımı 726 metredir. Ayrıca Bolu ilinin kurtuluş günü yıl dönümü olan 30 Mart ta kutlanır.İşlek bir yol ile bağlandığı Ankara’ya 191 km, İstanbul’a 247 km uzaklıktadır. Şehir kendi adını taşıyan bir ovanın ortasında 50 m kadar yükseğe çıkan bir tepenin yamaçlarından ovaya doğru yayılır: (710 m yüksl). Bolu ovasının güneyinde Aladağ dağının öncüsü durumundaki Seben dağı, kuzeyde ise Sünnice (veya Karadere) dağı yükselir. Bolu’nun ünlü kaplıcaları şehrin 5 km güneyinde, dağların eteğinde yer alır.Yazımızda Bolu şehir rehberini,ilçe ve mahallelerini, coğrafi özelliklerini, iklim özellikleri ve yeryüzü şekillerini, detaylı şehir tarihini, jeolojik yapısını, kısaca gezilecek yerlerini ve şehir ile ilgili resimleri, Bolu hakkında ki bilgileri sitemizde bulabilirsiniz. 

Bolu Şehri Hakkında Bilgi – Şehir Rehberi

Bolu Şehri İlçeleri ve Mahalleleri

Bolu ilinde toplam 9 ilçe ve 93 mahalle bulunmaktadır. İlçeleri : 

1-Dörtdivan

2-Gerede

3-Göynük

4-Kıbrıscık 

5-Mengen

6-Merkez

7-Mudurnu

8-Seben

9-Yeniçağa

Bolu İlçeleri
Bolu İlçeleri

Bolu Şehir Rehberi – Coğrafi Özellikler(İklim,Bitki Örtüsü,Dağları,Ulaşım,Akarsu,Geçim Kaynağı)

     Bolu ili, toprakları Zonguldak, Çankırı, Ankara, Eskişehir, Bilecik ve Sakarya illeriyle Karadeniz tarafından kuşatılır, yüzölçümü 11.051 km2,şehrin toplam nüfusu 2019 yılı tüik verilerine göre 311.810‘dur.

Bolu Dağları,Ovaları

      Kuzey Anadolu dağlarının birbirini izleyen sıraları engebeyi meydana getirir. Güneydoğu sınırı üzerinde İç Anadolu yaylalarını ayıran Aladağ kütlesi Köroğlu tepesinde 2.378 m’ye yükselir. Köroğlu dağları genel adını taşıyan volkanik yapılı dağlar kütlenin doğusunda ve batısında yer alsalar da Aladağ’ın yüksekliğini bulamazlar. Bu dağların kuzeyinde Bolu – Ilgaz dağları adı ile ikinci bir sıradağ yer alır. Çerkeş suyu vadisinin batısında bu dağlar ormanlık kütleler halinde uzanır. Yükseklikleri 2.000 den azdır.

    Bolu kuzeyinde ki Çile doruğu (1.954 m.) ve Sünnice dağı da (1.823 m.) bu durumdadır. Bu dağlar güneybatıya doğru Abant dağları (1.748 m.) ile devam eder ve kuzeyde ise Elmacık ve Keremali dağlarına yaslanarak Adapazarı ovası doğusunda sona ererler. Köroğlu ve Bolu-Ilgaz dağları arasına, güneybatı-kuzeydoğu yönünde ve birbirlerinden eşiklerle ayrılmış yüksek ovalar girer.Bunlar  Mudurnu Ovası, Bolu Ovası, Yeniçağa-Gerede ovası gibi ovalardır. Bu ova dizisine batıda, 250 m’yi geçmeyen Düzce ovası eklenir. Düzce ovasıyla Karadeniz arasına Kaplandede  dağı(1.152 m.) ve doğu uzantıları girer. Bunlar fazla yüksek değildir, fakat vadiler ile fazla yarılmışlardır. 

    Karadeniz kıyılarına doğru engebeler silinir ve il toprakları, başı dere ağızları dışında yalıyarlarla düz bir kıyı çizgisi üzerine iner; yer yer bu yalıyarlar önünde güzel plajlar yer alır(Akçakoca’da olduğu gibi)(Yalıyar : yüksek kıyılarda, dalgaların aşındırmasıyla oluşan ve aşınma sürdükçe karanın içine doğru gerileyen dik yer).

Bolu Şehri İklim, Yağış,Ormanlar

       Bolu ili iklim bakımından il toprakları Karadeniz’in etkisi altında bulunmakla beraber iç kısımlarda yüksekliğin artması yüzünden yalıboyu (Akçakoca), hatta alçak ovalar(Düzce) ile iç kısımlar (Bolu,Gerede) arasında önemli farklar belirir. Yalıboyunda yazlar serin, kışlar ılık,(ortalama sıcaklık 6-2 derece arası) geçer. Yağış boldur, yaz kuraklığı görülmez. Düzce’de de durum buna benzerdir. Fakat yükseltinin 500 m’yi geçtiği yerlerde iklim sertleşir. Yağılarda araya giren dağların engellemesiyle azalır.Dağlık kesimlerde bol olarak kar yağar. Bolu’da ortalama karlı günler sayısı 28 , karla örtülü günler sayısı 39 güne varır.

      Bolu ilinde dağlık alanlar önemli yer tutmaktadır. Ormanların büyük kısımları iğneli yapraklı, geri kalanı yayvan ağaçlardan meydana gelir.

      Bolu ili topraklarının büyük kısmında sular Filyos çayı sistemi tarafından toplanır. Başlıca akarsu ( Büyük su veya Bolu suyu) Abant dağlarında doğar, kuzeydoğuya akarak Bolu ovasından geçer. İl topraklarından çıkıp Devrek çayı adıyla Filyos’a kavuşur. İlin kuzeybatı kesiminde sular doğrudan doğruya Karadeniz’e dökülür ki bunlar arasında Düzce ovasından geçen Melen suyu önemlidir. Nihayet ilin batısından doğan sular Mudurnu çayı aracılığıyla Adapazarı ovasında Sakarya’ya güneybatı köşesinden çıkan sular Göynük  çayı aracılığıyla yine ,Sakarya ya dökülür. Ankara ili sınırı üzerinde de Köroğlu dağından doğup doğuya doğru akan Ulusu,Filyos sisteminin ana  kaynağı sayılır. İl topraklarındaki göllerin en önemlisi Abant gölüdür. Bunun dışında Mengen kesimindeki Yedigöller de Abant gibi gezi yerleri arasında sayılır. Bunların dışında suyunu bir ayak ile Devrek çayına gönderen Reşadiye (Yeniçağa) gölü ve Gerede gölcükleri sayılabilir.

Bolu Şehri Geçim Kaynağı Tarım

       Tarım ürünü olarak buğday, mısır, arpa,  çavdar,kaplıca buğdayı, ekilmektedir. Kıbrısçık, Seben ve Göynük ilçelerinde , sınırlı olarak pirinç ekimi yapılır . Patates, Bolu ilinin öteden beri tanınan bir besin ürünüdür, bununla beraber patates üretimi bakımından Bolu ili baş sıralarda gelmez .Baklagiller ekiminde fazla olmayan bir miktar da fasulye ekilir. Hayvan yemi olan fiğ ve burçak dışında ötekilere önem verilmez. Sebze ekimi de sınırlıdır. Sanayi bitkileri arasında tütün ve şeker pancarı önemlidir. Tütün üretimi , Düzce ovasında kümelenmiştir.

Bolu Patates
Bolu Patatesi

Yığılca’da az olarak ekilmekte, Bolu ve Göynük ilçelerinde ise denemeleri yapılmaktadır. Şeker pancarı üretimi Düzce, Göynük ilçelerinde ve çevresinde yapılır. Ayrıca Bolu merkez ilçesinde sıkı kontrol altında pancar tohumu yetiştirilerek kısmen Almanya’ya ihraç olunur. Bolu ilinin başka endüstri bitkileri arasında az olarak yetiştirilen haşhaş ( afyonsakızı,  tohum), kenevir (ip ve halat yapılır), keten (6 lif, 36 tohum ayçiçeği sayılabilir. Soya ve aspir ekimi deneme halindedir. Meyveler çeşitli olup en önemlisi Akçakoca ilçesinde yetiştirilen kurutmaya elverişli fındıktır (alanı Düzce ilçesine de taşar). Yöredeki fındık ağaçlarının sayısı 13 milyonu geçmekte, üretim yıldan yıla değişmektedir. Elma yetiştirilmesine de önem verilir. Bağlar fazla yer tutmaz.

Bolu Hayvancılık ,Ulaşım

      Hayvancılık bakımından dikkati çeken bir nokta yakın yıllarda koyundan fazla sayıda olan kılkeçisinin şimdi sayı bakımından gerilemiş olmasıdır. Ankara keçisine iç kısımlarda az rastlanır , sığır oldukça çok , manda azdır. Kümes hayvanları (özellikle tavuk) çokça yetiştirilir, bal da elde edilir. Madenlerden işletilenleri azdır; en yaygın olarak linyit bulunur ve ö­zellikle Bolu – Mengen arasında Merkeşlerd işletilir. Burada demir yatakları da vardır. Endüstri fazla gelişmemiştir. Bulunan tesisler arasında ağaç servetinden faydalananlar başta gelir. (Bolu’da sunta tahta fabrikası, kereste fabrika ve atelyeleri, mobilyacılık)

     Ulaşım bakımından Bolu ili istanbul’u Ankara’ya bağlayan ana yol üzerinde yer alır. Düzce-Bolu-Yeniçağa-Gerede’den geçen bu yoldan Yeniçağa’da Zonguldak, Gerede’de Karabük-Kastamonu ve Çankırı ayrılır. Ayrıca Düzce’den Akçakoca’ya bir yol iner. Karadeniz kıyı yolu kenar Akçakoca-Karasu arasında tamamlanmıştır. Geniş çam ormanları ve güzel gölleri ve Karadeniz kıyısındaki plajlarıyla Bolu ile Türkiye’nin turistik önemi fazla olan illeri arasında yer alır.

Bolu Şehir Tarihi

Bolu Adı Nereden Gelir

      Bolu tarih öncesi devirlerden beri iskan edilmiş olduğu Remzi Oğuz Arık’ın yaptığı arkeolojik araştırmalardan anlaşılmaktadır. Gerede – Bolu yolundan şehre girerken yolun içinden geçtiği büyük çaptaki bir höyük, klasik çağdan kalına önemli parçalar, mimarlık kalıntıları ve Osmanlı Devri eserleriyle doludur. Bugün Hisartepe adını taşıyan bu höyüğün eski adı Claudiopolis idi. Ayrıca Bolu Orman mektebinin güneyinde,60×100 m. çapında ve 5 m. yüksekliğindeki höyükte Bronzçağ Proto Hitit devri, Hitit -Frig- Klasik çağ çana çömleği,Truva I.,II. kaplarına benzer biçimde zoomorfik kaplar bulundu. Bu küçük höyük Bolu’nun en eski tarihini temsil etmektedir. Şehrin içinde, yeni hastanenin yapıldığı “Hala Hisarı” adı verilen tepecikle eski halk evinin yerleştiği tepecik, klasik çağın nekropolleriydi(mezarlık).

Claudiopolis Bolu
Claudiopolis Bolu

       Eski Bolu, Bithynia ile paflagonya’yı ayıran Filyos ırmağının kıyısında bulunan ve Eski çağda Bithynium, Romalılar devrinde de Claudiopolis denilen yerde idi. Claudiopolis kelimesinin sonundaki “şehir” anlamış taşıyan “polis” sözünden geldiği sanılmaktadır.

      Bolu şehri, ilk önce İnönü tepesinde (Eskihisar) kurulmuş olması ihtimali de vardır. İskender’in ölümü üzerine İmparatorluğun dağılmasından sonra bölgede bağımsız Bithynia devleti kurulmuştu. Romalıların eline geçtikten sonra imar gördü. Hadrianus devrinde İmparatorun nedimi Antinous’ûn doğum yeri olduğu için bir kat daha önem kazandı ve Claudiopolis’in adına Hadrianus’un adı da eklendi . Bizans devrinde İmparator II.Theodosius (480-450) tarafından Bithynia’nın doğusunda kurulan Honorias eyaletinin merkezi oldu. İslam ordularının VII. ve IX. yy.lar arasında batı seferlerinde dağları aşamadıkları için bu bölgeye giremedikleri söylenir. Anadolu Selçukluların en parlak devri olan XIII. yy.da ve İlhanlılar devrinde bu bölge türklerin eline geçti. Osman Gazi devrinin sonlarına doğru Konur Alp tarafından alınan alınan Bolu’ya Orhan Gazi devrinde gelen ünlü Arap gezgini İbn-i Batuta, bu bölgede Türkmenlerin yaşadığını yazmaktadır. Timur’un Anadolu’yu istilasından sonra bir süre İsfendiyaroğullarının eline geçen Bolu’yu II.Murad zaptederek yeniden Osmanlı Devleti sınırları içine aldı . 

       Bolu XVII. yy.da bir aralık ilçe merkezi,1867’de de Kastamonu ilinin sancağı oldu. Meşrutiyetin ilanından sonra ise bağımsız bir sancak haline geldi. Cumhuriyet devrinde il merkezi oldu. 

Bolu Tarihi Eserler Tarihi Yerler – Şehir Rehberi

      Bolu şehir rehberi araştırmamıza göre Bolu ilinde fazlaca bulunan eski eserler : Bizanslılar ve Osmanlılar zamanından kalmadır. Bizans devrie ait olanlar daha çok Düzce ilçesinin üskübi yöresindeki Bünüs köyündedir. Osmanlı Devri eserleri cami,medrese, hamam, han,kaplıca v.b.dir. Eski bolu kalesinin izlerinin bulunduğu tepede yapılan kazılarda bir çok sütun başlığı bulunmuştur. Osmanlı eserlerinin en eskisi Yıldırım Bayezid zamanında yapılan Ulu camii veya Paşa Camii‘dir. Tek kubbesi ve iki minaresi olan Osmanlı mimarisinin özelliklerini taşıyan bu cami depremlerde zarar görmüştür. Öteki mimari eserler arasında Demirtaş Paşanın oğlu Mehmet Beyin yaptırdığı Şemsipaşa Camii ile İsfendiyaroğullarından Musa Paşanın yaptırdığı ve son depremlerde yıkılmış olan cami vardır.

      Yıldırım Bayezid’in yaptırdığı Orta Hamam, Sokullu Mehmet Paşanın yaptırdığı Tabaklar hamamı harap olmaktan kurtulan eserlerdendir. Yıldırım Bayezid’in yaptırdığı Taş Han avlusuz han tipinde bir eserdir.

Bolu Gezilecek Yerler

1-Abant Gölü

2-Gölcük Gölü

3-Yedigöller Milli Parkı

4-Gölcük Tabiat Parkı

5-Kartalkaya Kış Merkezi

Ayrıca şehir ile ilgili daha detaylı bilgi almak istiyorsanız Bolu Belediyesi sitesini ziyaret edebilirsiniz. 

Abant Gölü
Abant Gölü

Son güncelleme :

    Yorum Yap