1. Ana Sayfa
  2. Şehir Rehberi
  3. Aksaray | 68 | Şehir Rehberi

Aksaray | 68 | Şehir Rehberi

Aksaray şehir rehberi, Türkiye’nin nüfusa göre 47. şehri,İç Anadolu bölgesinde il merkezli şehir ; Şehrin toplam nüfusu 2019 yılı tüik verilerine göre 412.172 ‘dir. Aksaray ilinin Plaka kodu 68 şehirler arası telefon kodu 0382 dir. Aksaray ilinin posta kodu 68000, rakımı 980 metredir.Aksaray 15.06.1989 gün ve 3578 sayılı kanun ile Niğde ilinden ayrılarak il statüsü kazanmıştır. Melendiz dağlarından doğan, aynı adlı suyu hol çay (halk arasında Uluırmak bazen Beyazsu). Aksaray  yakınında tepeler arasından geçerek kasaba ortasında akar ve bahçeleri sular. Aksaray, Konya‘ya 154, Nevşehir‘e 70 ve il merkezine (Niğde) Hasan-Melendiz dağlarını güneyden dolaşan 122 km’lik bir yolla bağlıdır ve Koçhisar gölüne yaklş. 30 km. uzaklıktadır. Şehrin ortasında bir Ortaçağ kalesi bulunan tepe yükselir ve bu devre ait yapı kalıntıları da aynı tepenin yamaç ve eteklerinde sıralanır.

Yazımızda Aksaray şehir rehberini,ilçe ve mahallelerini, coğrafi özelliklerini, iklim özellikleri ve yeryüzü şekillerini, detaylı şehir tarihini, jeolojik yapısını, kısaca gezilecek yerlerini ve şehir ile ilgili resimleri, Aksaray hakkında ki bilgileri sitemizde bulabilirsiniz.

Aksaray Şehri Hakkında Bilgi – Şehir Rehberi

Aksaray Şehri İlçeleri ve Mahalleleri

Aksaray ilinde toplam 8 ilçe ve 157 mahalle bulunmaktadır. İlçeleri : 

1-Ağaçören

2-Eskil

3-Gülağaç

4-Güzelyurt

5-Merkez

6-Ortaköy

7-Sarıyahşi

8-Sultanhanı

 

Aksaray İlçeleri
Aksaray İlçeleri

Aksaray Şehir Rehberi – Coğrafi Özellikler(İklim,Bitki Örtüsü,Dağları,Ulaşım,Akarsu,Geçim Kaynağı)

Aksaray tarım ürünleri için bir alışveriş yeridir; tahıl, hayvan ürünleri, meyve elde edilir; köylerde halı ve kilim dokunur. Şehrin doğusunda Melendiz suyu üzerinde Mamasın barajının yapılması Aksaray’ı geliştirmeye hizmet etmiştir.

Aksaray şehri orta iklim kuşağında olup, soğuk, karasal iklim tipine sahiptir. Yazları sıcak ve kurak, kışları soğuk ve yağışlıdır. Yağışlar genellikle ilkbahar ve kış aylarında görülmektedir.  Ortalama yağış miktarı (son 40 yıl)   340  mm  (kg/m²)’ dir. Yaz-kış ve gece-gündüz sıcaklık farkları çok fazladır. Yaz aylarında nem az olup, sıcaklık ve rüzgar şiddetinin fazla olmamasından dolayı buharlaşma miktarı yüksektir. Kar erimeleri ilkbahar aylarında taşkınlar ve toprak kaymalarına neden olmaktadır.

Geniş bir arazi alanına sahip olan ilde Erciyes’ten sonra Orta  Anadolu’nun en yüksek dağı olan Hasandağı (3268 m.), Küçük Hasandağı (3040 m.) ve Ekecik Dağı (2033 m.) gibi volkanik dağlar ile lavların meydana getirdiği platolar bulunmaktadır.

Aksaray Şehir Tarihi

Aksaray Adı Nereden Gelmektedir?

Aksaray’ın bir şehir kurulmasına elverişli yerinde, İlkçağda Archelais beldesi vardı (yörenin adı Garsauritis olduğu için buna Archelois Garsaura denilirdi). Belde. adını Kappadokia’nın son krallıklarından ve burayı muhtemel olarak eski bir iskan noktası üzerinde geliştirmiş bulunan Archelaos‘tan almıştı. Roma imparatoru Claudius tarafından koloni imtiyazı verilen şehir, Bizans devrinde Lykaonia’nın Kappadokia sınırı üzerinde bir alışveriş merkezi rolü oynadı; XI. yy. sonlarında Türk hakimiyeti altına girdi. Selçuklu Devleti’nin başkenti Konya’yı Kayseri‘ye ve bu şehir üzerinden Sivas ve Amasya‘ya bağlayan işlek yolların, ayrıca Niğde ve Külek boğazı yolunun üzerinde canlı bir merkez oldu: yol faaliyetinin önemi, bugün de yollar boyunca düzenli bir şeklide sıralanmış kervansaray ve han kalıntılarından anlaşılmaktadır. (45 km. batıda Konya yolu üzerinde Sultan Han’ı I.Alaeddin Keykubad  tarafından 1228’de yaptırılmış], 18 km. doğuda Kayseri yolu üzerinde Ağzıkara han’ı [II.Gıyaseddin Keyhüsrev tarafından 1239’da yaptırılmış] bunlara örnek  olarak gösterilebilir.)

Şehrin, Türk hakimiyeti devrinde değişen adını, Selçuklu hakimiyeti altında burada aktaşlarla yaptırılmış bir saraydan almış olduğu ileri sürülür. Selçuklu hakimiyeti altında, II.İzzeddin Kılıç Arslan zamanında şehir bir surla çevrildi, cami, medrese ve imaretler yapıldı. Selçuklu imparatorluğu çöktükten sonra, Aksaray Eretna (Ertana) devleti ve onun yerini alan Kadı Burhaneddin devletiyle Karamanoğulları arasında elden ele geçti (XIV. yy.). Bu yüzyıl sonunda Yıldırım Bayezid tarafından Osmanlı Devletine katıldı ise de (1398) Ankara savaşından (1402) sonra tekrar bir süre Karamanoğullarına geçti.

Saratlı Kırkgöz
Saratlı Kırkgöz

Aksaray Osmanlı ve Cumhuriyet Dönemi

XV. yy. başlarında, kısa süren Karamanoğulları hakimiyeti sırasında, Dulkadiroğullarının da saldırısına uğrayan Aksaray, sonunda Osmanlı hakimiyetine girerek, Anadolu eyaletinde bir sancağa merkez oldu. Aksaray nüfusunun bir kısmı II.Mehmed tarafından İstanbul‘a getirilerek yeni fethedilmiş şehrin bir semtinde iskan edildi ve semte Aksaray adı verildi. İmparatorluğun son devrinde ise Aksaray, Konya vilayetinin Niğde kazasına bağlı bir kazanın merkezi durumunda bulunuyordu. Cumhuriyet devri başında şehir, Aksaray, Koçhisar ve Arapsun kazalarını içine alan bir vilayete merkez olduysa da, kısa süre sonra bu vilayet kaldırılarak, kazaları yeniden Niğde‘ye bağlandı. 1927’de nüfusu 1.339 iken, bu sayı 1950’de 10.000’i aştı, 1960’ta 20.000’e vardı ve 1965’te 24 bini geçti.

Aksaray Tarihi Eserler Tarihi Yerler

Bugün Aksaray’da rastlanan ayakta kalmış başlıca eserler, Karamanlı devri kalıntıları dır. Ulucamii Xl. yy. başında Mehmed Bey zamanında yapılmaya başlanarak, oğlu İbrahim Bey devrinde tamamlandı. Ulucami’deki mimberin, aslında Selçuklu sultanı I.Mesut zamanında Taşpazarı mahallesinde, eşraftan Hoca Yusuf tarafından yaptırılmış olan Cıncıklı mescit’ten nakledilmiş olabileceği düşünülmektedir. Adı geçen mescit, zamanla çok değişikliklere uğramıs ve yalnız sırlı tuğla ve çinilerle süslü batı cephesi eski halini koruyabilmiştir. Aksaray’da ki Selçuklu yapıları arasında I.Alaeddin Keykubad tarafından yapılmış bir camiden zamanımıza kalmış olan Kızıl minare hatırlanabilir. Karamanoğulları eserleri arasında İbrahim Beyin yaptırdığı Zinciriye medresesi önemlidir; bu medrese Selçuklu devrinin dört eyvanlı açık medreselerine benzer. XlV. yy. yapısı olduğu tahmin edilen Darülhadis’ten yalnız bir giriş kapısının kenarı kalmıştır; bu kalıntı üstünde zengin süslemelere rastlanır.

Aksaray Gezilecek Yerler

1-Hasan Dağı

2-Saratlı Kirkgöz

3-Somuncu Baba Türbesi

4-Karamanoglu Ulu Camii

5-Aksaray Müzesi

Ayrıca şehir ile ilgili daha detaylı bilgi almak istiyorsanız  Aksaray Belediyesi sitesini ziyaret edebilirsiniz. 

Hasan Dağı
Hasan Dağı

Son güncelleme :

    Yorum Yap