1. Ana Sayfa
  2. Kimdir
  3. Kölemen Abdullah Paşa Kimdir?

Kölemen Abdullah Paşa Kimdir?

       Adı Soyadı              : Abdullah Kölemen

       Ünvanı                    : Kölemen Abdullah Paşa

       Mesleği                   : Asker, Harbiye Nazırı

       Doğum Tarihi/Yeri    : 1846, Trabzon

       Ölüm Tarihi/Yeri       : 1937, İzmir

        Kölemen Abdullah Paşa, babası “Türk Kölemenlerinden” Mısır ordusunda süvari albayı olarak görev yapan Rüstem Beyin oğlu olarak 1846 yılında Trabzonda doğdu. Galatasaray sultanisinde eğitim gördü. Ardından Harbiye’ye girdi. 1877-1878 yılları arasında yapılan  Osmanlı-Rus savaşına katıldıktan 3 yıl sonra 1881 yılında(Atatürk doğduğunda) “süvari kurmay yüzbaşısı olarak atandı. Kölemen Abdullah Paşa ,Kolağası(Yüzbaşının üstü,Binbaşının altı bir rütbedir) olarak atanınca,Hicaz bölgesi genel kurmay başkanlığına getirildi ve “Vali Müşir Osman Paşa” zamanında Abdülmuttalib isyanının üzerine giderek bastırmıştır. İngiliz devletinin Sudan seferi sırasında müdahelede bulunmak üzere Mısıra atandı. Kendisini gizleyerek “Port Said şehrinde” kömür işçisi olarak davrandı ardından içlerine sızarak ücretli İngiliz askeri kılığında, “Lord Kitchener’in” yanın girerek, Sudan savaşında vazife gördü.

        Osmanlı devleti için faaliyet gösterdiği gizli görev bitince Hicaz’a, aradından İstanbul’a dönerek “Erkanı Harbiye” mektebinde öğretmen oldu. “Von der Goltz” İstanbul’a çalışmalar yapmaya geldiğinde kendisine önce tercüman, sonra yardımcı olarak atandı. Kölemen Abdullah Paşa albaylığı esnasında Viyana askeri ataşeliğine getirildi. Ferik(günümüzde Tümgeneral) rütbesine getirildikten sonra Anadolu’da cereyan eden ermeni isyanını bastırmakla görevlendirildi. Musul valiliği sırasında “Puşter aşiretinin” isyanını bastırdı; bu bu başarısına karşılık, ll.Abdülhamid tarafından Genelkurmay dairesine atandı. Bu atamadan sonra geçici elçilik görevlerinde bulundu. “İkinci Lahey” konferansına askeri temsilci olarak katıldı. Müşir Şakir Paşa vefat edince onun yerine Mabeyin Dairesi Genelkurmay başkanı oldu ve 1904 yılında müşirliğe(danışman) kadar yükseldi, ikinci Meşrutiyet’in ilanında 1. Ordu müşirliğiyle Saray’dan ayrılarak ordunun başına geçti.(Müşirlik:Mareşallik anlamındadır.)

      Kölemen Abdullah Paşa ,Dersim isyanını bastırmaya uğraşmıştır. 1910 yılında yürürlüğe giren “Tasfiye-i Rütbe” kanunundan dolayı rütbesi “birinci ferikliğe” düşürüldü. 1911 yılında yeni oluşturulan kolordu teşkilatı dolayısıyla birinci redif müfettişliğine atanınca istifa etti. Ardından Askeri Şura kararları ile, Karadağ’a karşı Arnavutluk içerisinde toplanan ordunun kumandanlığına atandı. İtalyanların Trablusgarpı işgali dolayısıyla İzmir ve etrafında toplanacak olan “Anadolu Garp Ordusu” kumandanlığına anadı. 1912’de, Doğu Trakya’da faaliyet gösteren “Şark ordusu” kumandanlığını kabul etmek zorunda kaldı.

      Kölemen Abdullah Paşa ,1912 yılında Kırklarelinde ve bu savaştan bir hafta sonra Lüleburgaz’da Bulgara karşı savaşı kumanda etti. Fakat kıt malzeme ve erzak eksikliği dolayısıyla, Çatalca meydanında geri çekilmek zorunda kaldı, emekliye sevk edildi. Ardından patlak veren “Birinci Dünya savaşından” sonra Tevfik Paşa kabinesinde başkanlığında  Harbiye nazırlığına atandı.Buradaki görevi ise bir buçuk ay sürdü.Kölemen Abdullah Paşa ,1937’de İzmir’de öldü. Paşanın “Von der Goltz paşa” ile birlikte çizdiği ve yazdığı istikşaf haritaları ve Balkan savaşına ait hatıraları 1920’de yayınlanmıştır. “İzzeddin Çalışlar Paşa ve Salih Omurtak Paşa” Kölemen Abdullah Paşa‘nın öğrencileridir.

Son güncelleme :

    Yorum Yap