1. Ana Sayfa
  2. Kimdir
  3. Abaza Mehmed Paşa Kimdir?

Abaza Mehmed Paşa Kimdir?

       Adı Soyadı              :Abaza Mehmed Paşa

       Ünvanı                    :-

       Mesleği                   : Osmanlı Veziri, Asker, İsyancı Lideri

       Doğum Tarihi/Yeri    : 1576

       Ölüm Tarihi/Yeri       : 23 Ağustos 1634, İstanbul

Hayatı

        Abaza Mehmed Paşa 1576 tarihinde doğmuştur ancak doğum yeri bilinmemektedir.Sonradan celali isyanlarına katılacak olan Abaza Mehmed Paşa, Canbulatoğlu Ali Paşanın hazinedarlığında(altında) yetişti. 23 Ekim 1607’de Kuyucu Murad Paşa tarafından Canbulatoğlu’nun yenilgiye uğratılması vakasında, yeniçeri ağası Halil Ağa sayesinde ölümden kurtulmuştur.Bu olaydan sonra ise Halil Paşaya manevi evlat olmuş ayrıca  Gürcü Mehmed Paşanın kardeşi Hüseyin Paşaya damat olmuştur. Halil Paşanın kaptanı deryalığı sırasında, silahtarlıktan deryabeyliğine tayin edildiği için, Akdeniz’deki deniz savaşlara katıldı. 1617’de Halep valiliği ile sadrazam Halil Paşanın yanında orduya katılarak İran seferine gitti. Bu sırada Maraş valisi olarak atandı.II. Osman‘nın Hotin seferinde Rumeli beylerbeyi oldu. Dönüşte Erzurum valiliğine atandı.

1.İSYAN

         Abaza Mehmed Paşa, II.Osman’nın öldürülmesinde yeniçeri ocağını suçlu gördüğü için, I.Mustafa’nın ikinci padişahlık döneminde  Erzurum’daki kapıkulu mensuplarını ortadan kaldırmak için girişimde bulundu. Yeniçeri ocağının şikayeti üzerine görevden alınarak Sivas valiliğine atandı. Abaza Mehmed Paşa  bu emre uymadı, baş kaldırdı, Maraş, Şarkıkarahisar, Sivas, Çorum, Çankırı dolaylarını kuşatarak emri altına aldı. Ankara kalesini kuşattı, ancak uzun süre elinde tutamadı. Türkmenlerin ve bazı vezirlerin kendisine olan  ihaneti yüzünden Kayseri batısında Karasu köprüsü yakınında sadrazam Çerkez Mehmed Paşaya yenildi. Yenilgi üzerine Erzurum kalesine kapandı. Sonra yanındaki adamlarından Küçük Abaza’nın aracılığı ile yaptığı anlaşma sonucunda Erzurum kalesine, muhafız olarak iki bin yeniçeri almayı kabul etti. Bunun üzerine Çerkez Mehmed Paşa kendisini affederek yeniden Erzurum valisi yaptı.

2.İSYAN

        Abaza Mehmed Paşanın ikinci isyanı, yine Erzurum kalesindeki yeniçerileri öldürmek ve üzerine gönderilen Dişlek Hüseyin Paşayı bertaraf ederek ve paşayı öldürmek ile başladı.Bu sırada İran savaşları da patlak verdi ve isyanın büyümesine yol açtı. Abaza Mehmed Paşa, Sadrazam Hüsrev ve Halil Paşalar ile de savaştı. Sonunda, şeyhi ve her işinde yol göstericisi Kayseri dergahından Seyit Abdürrahimin aracılığı ile eylül 1628’de dört gün süren isyan görüşmelerinden sonra, Hüsrev Paşaya teslim oldu; beraber İstanbul’a geldiler. Murad IV, sadrazamın ricası üzerine Abaza Mehmed Paşayı affetti. Bosna valiliğine gönderdi. Valiliği sırasında Venedik sınırında çıkan bazı hadiseler yüzünden İstanbul’daki Venedik balyozu kendisinden şikayetçi olunca burada görevden alınarak , Belgrat’ta ikamete memur olarak atandı. Burada, Hünkartepesi’nde, sonradan Abaza köşkü diye ün salan güzel köşkü inşa ettirdi. Sonra Vidin sancağı ile birlikte Tuna yalısı muhafazasına, oradan da Silistre ve Ozi muhafızlıklarına geçti.

Ölümü

       1663’te Kamaniçe kalesi önünde Lehlilerle savaştı ve kazandı. Murtaza Paşa Lehistan serhaddine(sınır görevi) gönderilince İstanbul’a çağrıldı, bu savaşlar hakkında Padişaha açıklamalar yaptı. IV.Murad’ın Edirne seyahatine gittiği ekipte bulundu. Abaza Paşa böylece Padişahın dostları arasına girmiş(vezir olmuş), İstanbul içinde birçok gezilere katılmıştı. IV.Murad  cesaretini, mertliğini, kahramanlığını, hatta giyimini çok beğendiği Mehmet Paşadan, tekrar isyan edebileceğini düşünüyordu. Bu yüzden IV.Murad ,rumlarla ermeniler arasında çıkan bir anlaşmazlıkta, Abaza Paşanın ermenileri tuttuğu, onlardan rüşvet aldığı bahanesiyle vezirini idam ettirdi.

   

        Abaza Mehmed paşanın kabri , Kuyucu Murad Paşa türbesinde bulunur(Bknz.Resim). Kıyafetiyle Abaza kesimi denilen bir erkek modası yaratmış, bu kıyafet hükümdar tarafından bile sevilmiş ve takip edilmişti. Türk tarihinin kahramanlık destanlarında yer alan Genç Osman, Abaza’nın adamlarındandı. Mayıs 1646’da Erzurum’da, Abaza Mehmed Paşa olduğunu iddia eden biri ortaya çıkmış ve birçok kimseleri korkuya düşürmüştür.

Resim: Kuyucu Murad Türbesi

Kaynak : Büyük Laroysse

Son güncelleme :

    Yorum Yap